logo

bar

दृष्टिकोण

अलमल्याउने र घेरामा पारिरहने

झलक सुवेदी, काठमाडाैँ, १३ वैशाख - लिटमस टेस्ट एमाले अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पहिलो कार्यकाल भारतसँग निश्चित अडानसहित सम्झौताको खोजी गर्दैमा बित्यो । तर, भारतसँगको सम्बन्ध सामान्य बन्न सकेन । बरु भारत ओलीलाई पन्छाउने षड्यन्त्रमा लागिरह्यो । कतिसम्म भयो भने भारतले ओली सरकार ढाल्न दिल्लीस्थित नेपाली राजदूत दीपकुमारलाई प्रयोग गरेको भन्दै उनलाई फिर्ता बोलाइयो...

समृद्धिका लागि कम्युनिस्ट एकता

कृष्णबहादुर केसी, काठमाडाैँ, १३ वैशाख - विगतका नेपाली समाजको चरित्रलाई बुझ्ने र बदल्ने रणनीति तथा कार्यनीतिबारे विद्यमान असमञ्जस्यका कारण कम्युनिस्ट पार्टीहरू विभिन्न समूहमा विभाजित रहँदै आए । जसमा एउटा समूहले माओ विचारलाई आत्मसात् गर्दै ‘वर्गशत्रु सफाया’ सम्म सशस्त्र संघर्षको उद्घोषण गर्दै ०२८ मा झापा विद्रोह सुरु भयो । त्यस क्रममा जाली फटाहाका नाममा आठजनाको हत्या गरियो...

कांग्रेसको समीक्षा

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, १३ वैशाख - यतिखेर कांग्रेसले निर्वाचनमा पराजयका कारणको समीक्षा गरिरहेको छ । मंसिरमा हारेको निर्वाचनको समीक्षा वैशाखसम्म पनि नसकिनु कांग्रेस पार्टी सञ्चालनका लागि स्वाभाविक भए पनि आमरूपमा भने एउटा पराजित पार्टीको जीवनमा पुनर्ताजगी ल्याउन निकै सुस्त हो । समीक्षाका दृष्टिले पनि कांग्रेस तीन कित्तामा पुगेको छ । पहिलो सभापतिसहितको नेतृत्व, जो निर्वाचन समीक्षा...

उत्तर कोरियासँग कसरी वार्ता गर्ने ?

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, १३ वैशाख - उत्तर कोरियाका सर्वोच्च नेता किम जोङ उन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच छिटै ऐतिहासिक वार्ता हुँदै छ । वार्ताबाट उत्तर कोरियालाई बर्मा र भियतनामले झैँ पश्चिमतर्फ नजिक हुँदै चीनप्रतिको परनिर्भरतालाई कम गर्ने बाटो खुल्नेछ । किमले थप परमाणु हतियार र लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने घोषणा गरेका छन् । वार्ताका...

कांग्रेसको अबको बाटो

प्रा. कृष्ण पोखरेल, काठमाडाैँ, १२ वैशाख - म कांग्रेसको राजनीतिक विचारधारासँग जति असहमत छु, त्यति नै यो सशक्त र जीवन्त पार्टी बन्नुपर्छ भन्ने विचारमा दृढ छु । यो उसप्रतिको कुनै मोहभन्दा पनि लोकतन्त्रप्रतिको मेरो मोह हो । यस्तो किन हो भने लोकतन्त्रको प्राप्तिपछि यसको भूमिका जति नै आलोच्य भए पनि जुन वेला यो मुलुकमा लोकतन्त्र थिएन र...

१२ वैशाखलाई सम्झँदा

लीला अर्याल (सापकोटा), काठमाडाैँ, १२ वैशाख - मानिसको जीवनमा अनेक आरोह अवरोह आउने गर्छन् । ती आरोह अवरोह पार गर्ने क्रममा मानिसले त्यस्ता दिन पनि भोग्नुपर्ने रहेछ कि ती दिनहरू उसको जीवनमा कहिल्यै बिर्सन नसकिने भएर आउँदा रहेछन् । मेरो जीवनमा पनि एउटा त्यस्तो दिन आयो, त्यो दिन सम्झँदा पनि अहिले मेरो आङ नै जिरिंग हुन्छ ।...

अस्तित्व संकटमा भियतनामी हिन्दू

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, १२ वैशाख - पछिल्ला दिनमा म हिन्दू धर्मलाई मूल रूपमै हेर्नका लागि मध्यभियतनाम पुगेको थिएँ । यहाँ पुगेपछि मलाई यहाँ कतिपय पारम्परिक विषय यथावत् छन् तर निकै धेरै बदलिसकेको छ भन्ने महसुस भयो । केही त बाँकी छ, तर निकै धेरै गुमिसकेको छ । भियतनाममा खुम्चिँदो हिन्दू जनसंख्या चम्पा समुदाय दुई हजार वर्षको...

लोकतन्त्र र भूकम्पको सन्दर्भ

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, १२ वैशाख - हिजो अर्थात् वैशाख ११ गते, देशमा जनशक्तिसामु राजा पराजित भएको दिन, अर्थात् लोकतन्त्र दिवस । दर्जनौँको ज्यान लिएर, सयौँलाई घाइते बनाएर, कैयौँको घर उजाडेर सेना परिचालन र कफ्र्यु आदेश जारी गरेर पनि निहत्था जनतासामु सदियौँको राजसत्ताले आत्मसमर्पण गरेको दिन । आज वैशाख १२, शक्तिशाली भुइँचालोले नेपालको मध्यभागका धेरै जिल्लाका बस्ती...

यो हस्तक्षेप, त्यो हस्तक्षेप

युग पाठक, काठमाडौं, ११ वैशाख - नेपालमा कुनै मन्त्रालय छैन, जहाँ दातृ निकायको प्रोजेक्ट चल्दैन - युरोपियन युनियनको निर्वाचन पर्यवेक्षण नियोगले सार्वजनिक गरेको चुनावी पर्यवेक्षण प्रतिवेदनले उल्लेख्य तरंग ल्यायो । राजनीतिक तहबाट उक्त प्रतिवेदनमाथि भएको भर्त्सनाले एउटा गम्भीर बहसतर्फ ध्यानाकर्षण गरेको पनि हो । तर, देशमा चलेको भत्र्सना वा ‘विदेशी हस्तक्षेप’को भाष्यले त्यो बहसको उठान नै...

पार्टी एकताको रसायन

राजेन्द्र किराती, काठमाडौं, ११ वैशाख - यही ९ वैशाखमा लेनिन जयन्तीको शुभ अवसरमा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच एकता गर्ने तयारी थियो । यसले राष्ट्रिय राजनीतिमा व्यापक तरंग पैदा गर्न सफल भयो । सबैको ध्यान यसैमा केन्द्रित थियो । यद्यपि, केही वैचारिक सवाल र सांगठनिक हिस्साको सन्दर्भमा अझै छलफल बाँकी रहेकाले हाल एकता केही दिन पर धकेलिएको...

उत्तर कोरियाको घोषणा र ट्रम्पको खुसी

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ११ वैशाख - उत्तर कोरियाले थप मिसाइल र आणविक परीक्षण नगर्ने घोषणा गरेको छ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले भनेका छन् कि अब आणविक मिसाइल परीक्षण आवश्यक छैन । उत्तर कोरियाली सरकारी मिडियाबाट प्राप्त भइरहेको समाचारमा यस्तो दाबी गरिएको छ । दक्षिण कोरियाको न्युज एजेन्सी योन्हापका अनुसार २१ अप्रिलदेखि उत्तर कोरियाले...

नेपालमा व्यावसायिक शिक्षाको विस्तार

डा.हरिप्रसाद लम्साल, काठमाडौं, ११ वैशाख - विद्यालय शिक्षाको प्रकार शिक्षा ऐनअनुसार विद्यालय शिक्षालाई १ देखि कक्षा ८ सम्म आधारभूत शिक्षा (५ देखि १२ वर्षसम्म) र कक्षा ९ देखि कक्षा १२ सम्म माध्यमिक शिक्षा (१३ देखि १६ वर्षसम्म) मा वर्गीकरण गरिएको छ । संविधानतः आधारभूत शिक्षा निःशुल्क र अनिवार्य हुनुपर्छ भने माध्यमिक तहको शिक्षा निःशुल्क गर्नुपर्ने अवस्था...

सम्पादकीय : विद्यालय पुनर्निर्माण सुस्त

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ११ वैशाख - भूकम्प गएर ध्वस्त भएका नौ हजार विद्यालयमध्ये अहिलेसम्म साढे तीन हजार विद्यालय मात्र पुनर्निर्माण भएका छन् । निर्माण हुँदै गरेका र प्रक्रियामा रहेकाबाहेक ४९ सय विद्यालयको पुनर्निर्माण अझै थालनी भएको छैन । पुनर्निर्माण प्राधिकरणले यी ४९ सय विद्यालयका लागि स्रोत नजुटेको बताएको छ । अहिलेसम्म एक खर्ब लगानी भइसकेको र...

उत्तर कोरियाबारे कति थाहा छ ?

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैं, १० वैशाख - उत्तर कोरियामा अधिकांश मानिस गरिबीमा बाँचिरहेका छन् । तर, विशेषज्ञका अनुसार यहाँ एक मध्यमवर्ग पनि बढिरहेको छ, जो खाली समयमा रमाइलोका लागि पैसा खर्च गर्छन् । यस समूहलाई डल्फिन एक्वेरियमदेखि सपिङ सेन्टरसम्म रुचि छ । उत्तर कोरियाका धनीवर्गबीच उनीहरूको रुचि र माग फेरिँदै गएको देख्न सकिन्छ । जब ज्याडेन (परिवर्तित...

संस्कृतिसापेक्ष शिक्षणको आवश्यकता

सन्ताेष गाैतम, काठमाडाैँ, १० वैशाख - नेपाल बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक राष्ट्र हो र यसैको प्रतिबिम्ब हरेक तहका कक्षाकोठामा पाइन्छ । अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा समाजमा भएको जातीय, भाषिक, लैंगिक, धार्मिक, क्षेत्रीय तथा सांस्कृतिक विविधता विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्मका कक्षाकोठामा समेत पाउने गरिन्छ । अझ गहन रूपमा हेर्दा यी विविधताका आलावा विद्यार्थीमा पाइने रुचि, क्षमता, लक्ष्य, आकांक्षा, सबलता एवं कमजोरीका...

सरकार र संसद्

अाेनसरी घर्तीमगर , काठमाडाैँ, १० वैशाख - नयाँ संविधानबमोजिम स्थानीय, प्रदेश र संघ तीनवटै तहका निर्वाचन सम्पन्न भई संघीय संसद्ले गति लिइसकेको छ । प्रदेशसभाले समेत आआफ्ना कामकारबाही अघि बढाइसकेको छ । संसद्को पहिलो कार्यभार संविधानबमोजिम आवश्यक कानुन बनाउने नै हो । किनभने, अझै संविधानबमोजिम झन्डै एक सय हाराहारीमा कानुन बनाउनुपर्ने अवस्था छ । निश्चित अवधिभित्र यी...

सडकमा सुधारको खाँचो

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, १० वैशाख - यसपालि निर्वाचित स्थानीय तहका सरकारको मुख्य प्राथमिकता सडकमा देखिएका समाचार आइरहँदा यता देशले विगत २० वर्षमा गरेको प्रगतिका अनेक पाटा खुल्दै गएका छन् । विगत २० वर्षमा नेपालले सडक निर्माणका क्षेत्रमा निकै प्रगति गरेको भए पनि सबै मौसममा यातायात सञ्चालन हुने सडक भने निकै कम निर्माण भएको जनाइन्छ । देशभर...

बिदा कटौती : गणतन्त्रप्रतिको अनादर

नयाँ पत्रिका , काठमाडौं, ९ वैशाख - बिदा दिँदै आएका केही दिनलाई वर्तमान सरकारले कटौती गरेको छ । नेपालको इतिहासको सर्वाधिक महत्वपूर्ण दिन– प्रजातन्त्र दिवस (७ फागुन), सहिद दिवस (१६ माघ) र गणतन्त्र दिवस (१५ जेठ) को बिदा पनि कटौती गरेको छ । निःसन्देह, यी तीनवटै— देश र जनताले सधैँ सगर्व स्मरण गर्ने ऐतिहासिक दिन हुन् ।...

नेपालमा जलमार्गको सम्भाव्यता

नयाँ पत्रिका , काठमाडौं, ९ वैशाख - राष्ट्रमा धेरै राजनीतिक परिवर्तन भए, तर न त राष्ट्र समृद्धिको बाटोमा हिँड्न सक्यो न त जनताको जीवनस्तरमा सुधार नै आयो । केवल राजनीतिक चेतनामा भने राम्रै वृद्धि भयो । समृद्धिका लागि त राजनीतिक, आर्थिक तथा सामाजिक सम्पूर्ण क्षेत्रमा गुणात्मक परिवर्तनको खाँचो पर्छ । त्यसका लागि अब राष्ट्रले समृद्धिको बाटामा हिँड्नैपर्छ...

को हुन् क्यास्ट्रोका उत्तराधिकारी ?

नयाँ पत्रिका , काठमाडौं, ९ चैत - क्युवाका नेता राउल क्यास्ट्रोले १२ वर्षपछि सत्ता छाडेका छन् । अब देशको बागडोर मिगेल डियाज कनेलका हातमा छ । राउलले २००६ मा आफ्ना दाजु फिडेल क्यास्ट्रो बिरामी भएपछि सत्ता सम्हालेका थिए । अब राउलले पनि पदत्याग गरेका छन् । यो क्युवामा क्यास्ट्रो युगको अन्त्य हो, जुन १९५९ मा जनरल फुगगेन्सियो...

सम्पादकीय : कूटनीतिक हलचल

नयाँ पत्रिका , काठमाडौं, ९ वैशाख - वाम गठबन्धनले निर्वाचन जितेसँगै प्रधानमन्त्रीका रूपमा केपी ओलीले दोस्रो कार्यकाल सम्हाल्न लागेको निश्चित भएपछि छिमेकमा नेपालसम्बन्धी चासो ह्वात्तै बढेको थियो । उनी प्रधानमन्त्री बन्नुअघि भारतीय विदेशमन्त्रीले गरेको काठमाडौं भ्रमण तथा प्रधानमन्त्री बनेलगत्तै पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री अब्बासीले गरेको भ्रमणले नेपालको बढ्दो भूराजनीतिक महत्वलाई दर्साउँथे । खासगरी, ओलीको यसअघिको कार्यकालको विदेश सम्बन्धको अभिलेख...

चीन र भारतको मुख ताक्ने होइन, रेलमार्ग नेपाल आफैँले बनाउनुपर्छ

डा. सूर्यराज आचार्य, काठमाडौं, ९ वैशाख - बहस - रेलको भूराजनीति चीनले केरुङ हुँदै र भारतले रक्सौल हुँदै रेलमार्ग काठमाडाैँ जोड्ने विषयलाई सामान्य सैद्धान्तिक तहमा हेर्दा यो अन्तरदेशीय आबद्धताजस्तो देखिन्छ । तर, यो त्यतिमा मात्र सीमित छैन । पहिलो विषय, यो क्षेत्रको जटिल भूराजनीतिलाई हटाएर हेर्दा यसरी रेल परियोजना अघि बढ्न खोज्नु नेपाल, चीन र भारतको आपसी...

अहिले एक्लो भएको छु : भरतमोहन अधिकारी

दीपेन्द्र सापकोटा, काठमाडौं, ८ वैशाख - सजिलो मान्छे हुँ भारतका प्रथम प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूले आफ्नो आत्मवृत्तान्तमा लेखेका छन्, ‘सबभन्दा गाह्रो त आफ्नो मूल्यांकन आफैँ गर्नु रहेछ ।’ मलाई पनि त्यही भइरहेको छ । तैपनि भन्नैपर्दा, मेरो स्वभाव एकदमै सरल र मिलनसार छ । म बाल्यकालदेखि लिएर युवावस्थामा पनि सरल थिएँ । मैले मेकअपसमेत नगरी सामान्य ढंगले...

४ खुड्किला

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ८ वैशाख - १ स्कुलमा नाटक खेलेँ सानै उमेरदेखि गाउँ र स्कुलमा नाटक खेल्ने गर्थें । बाराको अमलेखगन्जमा सात कक्षासम्म पढेँ । त्यसबीचमा थुप्रै नाटक खेलियो । अनि, ८ कक्षादेखि हेटौँडा पढ्न गएँ । त्यहीँबाट एसएलसी पास गरियो । यसबीचमा भने नाटक खेल्ने अवसर मिलेन । २ लय दाइकोमा इन्ट्री ०४३/४४ सालतिरको कुरा...

सेलेब्रिटीको प्रश्न, सेलेब्रिटीकै उत्तर

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ८ वैशाख - मानुषी : समकालीन युवा नेतामध्ये तपाईं अरूभन्दा कसरी पृथक देखिनुहुन्छ ? प्रदीप : यो त तपाईंले नै देख्ने कुरा हो । आफ्नो मूल्यांकन आफैँ गर्न मिल्दैन । स्वाभाविक रूपमा मलाई अरूभन्दा फरक हुने मन छ । त्यसका लागि सकेसम्म राम्रो गर्ने प्रयत्न गरिराखेको छु । मानुषी : तपाईं नेविसंघको अध्यक्ष...

कर्णालीको एक फन्को

योगेश ढकाल, काठमाडौं, ८ वैशाख - दबदबे हिलो छिचोलेर मालीचउर पुग्दा सल्ला सुसाइरहेका थिए, स्वागतमा । सिरसिर चल्ने बताससँगै कान ठोक्किन आइपुग्ने सिरेटो । अनि आङ सिरिंग पार्दै वेलावेला चल्ने बतास । घाम भन्नु मात्रै थियो । फिटिक्कै थिएन न्यानो । बरु, धुम्म हुन्थ्यो घरिघरि । अघिल्लो रात परेको झरीले हिलाम्मे थियो घोडेटो । सल्लाघारीभित्रको हिलाम्मे...

भूकम्पमा परिवारका सत्र सदस्य गुमाउँदा…

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ८ वैशाख - म केही वर्षदेखि अमेरिकामा बस्दै आएको थिएँ । यता, नेपालमा म आफ्ना बुबा, आमा र अन्य आफन्तलाई मिस गरिरहेको थिएँ । खासगरी मेरी आमा आफ्नो नातिलाई भेट्न नपाएकोमा गुनासो गरिरहनुहुन्थ्यो र नातिलाई लिएर नेपाल आउन मलाई कर गरिरहनुहुन्थ्यो । एक दिन आमाले भन्नुभएको थियो, ‘म घरमा पूजा लगाउँदै छु, नातिलाई...

आइजिपी नियुक्तिपछिका ३ घन्टा सकस, षड्यन्त्र, त्रास र स्टे अर्डर

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ८ वैशाख - फागुन ०७३ रातको १२ बजेबाट आइजिपी उपेन्द्रकान्त अर्यालले ३० वर्षे सेवाधिका कारण अनिवार्य अवकाश लिँदै थिए । त्यसो हुँदा २ फागुनअगावै नेपाल प्रहरीको भावी आइजिपी नियुक्त गरिनु आनिवार्य थियो । रेसमा मलगायत नवराज सिलवाल, प्रकाश अर्याल र बमबहादुर भण्डारी थियौँ । त्यसमध्ये चर्चाको केन्द्रमा म र सिलवाल थियौँ । मविरुद्ध...

राजनीति र दर्शनका पुस्तक बढी पढ्छु

नयाँ पत्रिका, काठमाडौं, ८ वैशाख - अहिले कुन पुस्तक पढ्दै हुनुहुन्छ ? केही समयअघि वादीबारेमा सरस्वती प्रतीक्षाले लेखेको ‘नथिया’ उपन्यास किनेको थिएँ । समाजलाई बुझ्न र हामी अझै पनि कहाँ छौँ भन्ने बोध गर्न यो उपन्यास अति नै महत्वपूर्ण लाग्यो । र, पढ्दै छु ।हाम्रोमा पनि धनतन्त्र हाबी हुँदै आएको छ । विश्व राजनीतिमा पनि राजनीतिक...

यस्तो छ नेवानिको अवस्था

सुगतरत्न कंसाकार, काठमाडाैँ, ७ वैशाख - नयाँ पत्रिकामा प्रकाशित ‘व्यवस्थापनको यो रूप’ शीर्षकको सम्पादकीयका सम्बन्धमा नेपाल वायुसेवा निगम तर्फबाट केही तथ्य पाठकसमक्ष राख्न चाहन्छु । विगतका वर्षमा भन्दा अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फ सुधार भएको तथ्यांकहरूबाट पुष्टि हुन्छ । उदाहरणका लागि फ्लाइट क्यान्सिल हुने पक्ष दर्साउने रिलायबिलिटीको प्रतिशत तथा तोकेको समयको १५ मिनेटभित्र उड्ने उडान संख्या दुवै अन्य विदेशी...

चीनको सडक टाउकामै आइपुग्दा के गर्ला भारत ?

नयाँ पत्रिका, काठमाडाैँ, ७ वैशाख - भारतको छिमेकी नेपालका नयाँ विदेशमन्त्री प्रदीपकुमारी ज्ञवालीले बेइजिङमा चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीसित भेटवार्ता गरेका छन् । यस बैठकमा दुवै देशबीच रेल सम्पर्क थप प्रभावकारी बनाउनेलगायत अरू कैयौँ अहम् मुद्दामाथि कुराकानी भएको छ । गतवर्षको आरम्भमा नेपालका तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओली सत्तामा थिए । यसै समयमा यसबारे सम्पूर्ण निर्णय गरिसकिएको थियो...

वैज्ञानिक सन्तोषलाई गोठदेखि पेटसम्मको चिन्ता

शिवराज योगी, काठमाडाैँ, ७ वैशाख - सुविधासम्पन्न जीवनयापन गर्ने अधिकांशको सपना हुन्छ । त्यसका लागि विकसित मुलुकको खोजीमा जो–कोही लागिरहेका हुन्छन् । कतिपयका लागि त अमेरिका, युरोप ‘सपनाको देश’ नै हुने गरेको छ । तर, त्यही अमेरिकाबाट अथाह सम्भावनालाई त्यागेर नेपाल फर्किने केही अपवाद पनि भेटिन्छन् । यस्तै पात्रमा पर्छन्, नेपाली युवावैज्ञानिक डा. सन्तोष दुलाल ।...