logo

bar

दृष्टिकोण

डा. महेन्द्र विष्टकाे टिप्पणी: मतदानको मनोविज्ञान

डा. महेन्द्र विष्ट काठमाडाैं आज २१ मंसिर, प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभाको दोस्रो तथा अन्तिम चरणको निर्वाचनको दिन । संविधानसभाले बनाएको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधान कार्यान्वयनको उत्कर्षको दिन पनि हो यो । यही निर्वाचनमार्फत ०६२/६३ को परिवर्तनका एजेन्डालाई संस्थागत गर्ने ढोका खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ । यो दिन यत्तिकै आएको पक्कै होइन । कतिपय यस्ता...

विस्फोटनबारे रहस्यमय मौनता

हेमन्त मल्ल ठकुरी काठमाडाैं संघीय तथा प्रदेश सभा निर्वाचनको मिति घोषणापछि राजनीतिक दल र तिनका उम्मेदवारहरू जब प्रचार प्रसारका लागि गाउँगाउँ पुग्न थाले, तब एकाएक एम्बुस तथा बम विस्फोटका घटनाबारे सुन्न थालियो । सुरुमा यस्ता घटनालाई न दलहरूले गम्भीरतापूर्वक लिए, न जनताले नै यसलाई त्यति धेरै महत्व दिए, न त सुरक्षा निकायले नै यसलाई...

माक्र्सीय पश्चगमनको सम्भावना

निर्वाचनमा धेरै ताता विषय उठ्नु अनौठो होइन । राजनीतिक मोर्चाबन्दी र आक्रमण–प्रत्याक्रमण सामान्य विषय हुन् । तर, १९८० को दशकको प्रजातान्त्रिक लहरको परिणामस्वरूप स्थापित प्रजातन्त्रपछि निर्वाचनका माध्यमबाट एकदलीय सर्वसत्तावादको सम्भावना, प्रयत्न र असम्भव भन्ने विषयमा बहस हुन थाल्नुचाहिँ यो निर्वाचनको अलि अनौठो पक्ष भएको छ । एमाले र माओवादी केन्द्रसहितका...

राहुललाई कुर्सी सुम्पिने चटारो किन ?

गुजरातको निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा यति चटारो किन गरिँदै छ ? कमसेकम यसको नतिजा त आउन दिनुपथ्र्यो । यदि तपाईंको जित हुन्थ्यो भने त्यसको श्रेय लिन सक्नुहुन्थ्यो । जित्न नसकेको अवस्थामा पनि हामी एक नयाँ रणनीतिसाथ आउँछौँ भन्न सक्नुहुन्थ्यो । राहुल गान्धी छिटै कंग्रेस अध्यक्ष बन्न सक्छन् । यद्यपि, अहिले पार्टी...

फौजदारी न्याय प्रणालीमा अनुसन्धान

डा. टोपेन्द्रनाथ योगी कानुनले गर्नु भनेको काम नगर्नु र नगर्नु भनेको काम गर्नु नै अपराध हो । अपराधमा आपराधिक कार्य र आपराधिक मनसाय दुई मुख्य प्रमुख तत्व हुन्छन् । आपराधिक मनसायविना आपराधिक घटना हुँदैनन् । अपराधलाई कानुनी दायरामा ल्याउन सञ्चालित फौजदारी न्याय प्रशासनसँग सम्बन्धित विभिन्न पक्षले सम्पादन गर्ने काम कारबाही स्वच्छ र निष्पक्ष...

समस्यामा स्थानीय सरकार

नयाँ पत्रिका काठमाडौं, २० मंसिर नयाँ संविधानअनुसार स्थानीय तहको निर्वाचन हुँदै गर्दा दलहरूले ‘गाउँगाउँमा सिंहदरबार’ भन्ने नारा गायत्री मन्त्रसरह जप्ने गरेका थिए । तर, विभिन्न चरण गर्दै स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भई निर्वाचित स्थानीय सरकार गठन भइसक्दा पनि यसले जनतालाई प्रत्यक्षतः अनुभूत हुने गरी कुनै पनि सेवा दिन भने सकेको छैन । यस्तो हुनुका पछाडि...

सरकार, हामीलाई सुरक्षा चाहियो

यूथिका खनाल काठमाडौं, २० मंसिर अहिले देश निर्वाचनमय बनेको छ । केहीअघि मात्र ३२ जिल्लामा पहिलो चरणको निर्वाचन सम्पन्न भयो । अब भोलि ४५ जिल्लामा एकसाथ दोस्रो चरणको निर्वाचन हुँदै छ । मलाई निर्वाचनको विषयमा त्यति धेरै त थाहा छैन । तर, सञ्चारमाध्यम, सामाजिक सञ्जाल र आफूभन्दा ठूलाबडाको बहस सुन्दा वा पढ्दा वेलावेलामा हुने यस्तो...

नेपाली राजनीतिमा गठबन्धन संस्कृति

प्रकाशचन्द्र लोहनी काठमाडाैं निर्वाचनमा गठबन्धन राजनीतिक दलहरूले निर्वाचनको समयमा गठबन्धन बनाएर आफू बलियो बन्ने र गठबन्धनको माध्यमबाट सत्तामा पुग्ने अभ्यास गर्नु स्वाभाविक हो । यसलाई अन्यथा सोच्नुपर्ने कुनै कारण छैन । नेपालमा मात्रै नभई विश्वका धेरै देशमा यस्ता अभ्यास भइरहेका छन् । दुईभन्दा बढी दल भएको देशमा निर्वाचनमा यस्तो गठबन्धन बन्नु झन्डैझन्डै स्वाभाविकजस्तै...

हिजाबमाथि राष्ट्रपतिको टिप्पणी

अफगानिस्तानका राष्ट्रपति असरफ घानीले परम्परित हिजाबमाथि आफ्ना टिप्पणीका लागि महिलासित माफी मागेका छन् । राष्ट्रपति असरफ केही सरकारी अधिकारीका स्लामिक स्टेटसित सम्बन्धित आरोपमाथि शनिबार प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए । उनले भनेका थिए कि आरोप लगाउनेहरूले प्रमाण पनि पेस गर्नुपर्छ । अन्यथा, उनीहरूले महिलाको च्यादर पहिरिनुपर्छ । यसपछि अत्यन्त धेरै मानिसले राष्ट्रपतिको...

प्रचारको राजनीतिक चित्र

नयाँ पत्रिका काठमाडौं, १९ मंसिर प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेश सभा निर्वाचनका लागि दोस्रो चरणको निर्वाचनको मौन अवधि सुरु भएको छ । हिजोसम्म दलहरू आफ्ना मतदातालाई आफ्नै पक्षमा टिकाइरहन र अन्य दलप्रति झुकाव राख्ने मतदाता तथा निर्वाचनमा उम्मेदवार र दल हेरेर मतदान गर्ने तर कुनै दलप्रति प्रतिबद्ध नभएका मतदातालाई आफूतिर कोल्ट्याउन बल गरिरहेका थिए । यसका लागि...

स्थानीय सरकार र स्थानीय अधिकार

कृष्णमणि पराजुली लामो समयको अन्तरालपछि बल्ल नेपालले तल्लो तहमा शासनको बागडोर कानुनतः हस्तान्तरण गरेको छ । नेपालको संविधान लागू हुनुअघि तल्लो तहमा सीधै कुनै पनि अधिकार जाने गरेको थिएन । अबको व्यवस्थामा केन्द्रबाट सञ्चालन हुँदै आएका कतिपय महत्वपूर्ण अधिकार तल्लो तहका स्थानीय सरकारले सञ्चालन गर्न पाउने कानुनी हैसियत भएको हुँदा आउँदा दिनमा...

वाम गठबन्धनका पक्षमा जनलहर

अग्नि सापकोटा मुलुक संघीय प्रणालीमा गइसकेपछि इतिहासमै पहिलो पटक प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभा संरचनामा निर्वाचन भइरहेको छ । र, पहिलो चरण अन्तर्गत ३७ निर्वाचन क्षेत्रमा निक्कै उत्साहका साथ जनताले सहभागीता जनाई मतदान पनि सम्पन्न भइसकेको विद्यमान अवस्था छ । पहिलो चरणको निर्वाचनमा एकातिर पुनर्निर्माणका कामले गति लिइरहेको थियो भने अर्कातिर किसानलाई धान...

किन बढ्दैछ कृषि वस्तुको आयात ?

नयाँ पत्रिका पछिल्लो समय नेपालमा कृषि वस्तुको आयात बढिरहेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार पछिल्ला तीन महिनामा नेपालमा ३ अर्बको तरकारी र ५ अर्बको चामल आयात भएको छ । खाद्यवस्तु, तरकारी, फलफूललगायत कृषिवस्तुको आयात उच्चदरमा बढ्दा नेपालको व्यापार घाटा झनै चुलिँदै गएको छ । आखिर किन बढिरहेको छ, कृषि वस्तुको आयात ?...

सन् २०१८ मा कस्तो होला विश्व अर्थतन्त्र ?

नयाँ पत्रिका कुनै पनि कम्पनी, व्यक्ति वा संस्थाको चाहनाअनुसार लगानी, शिक्षा, रोजगारीका साथै जनअपेक्षाबमोजिमका कामकारबाही आगामी वर्षमा हुन सक्लान् या नसक्लान् भन्ने प्रश्न मजस्ता अर्थशास्त्रीहरूलाई बारम्बार सोधिन्छ । यो प्रश्नको ठ्याक्कै उत्तर दिन सकिँदैन । तर, पछिल्लो समय विश्व अर्थतन्त्र, बजार र प्रविधिका क्षेत्रमा देखापरेका प्रवृत्तिबारे गहन जानकारी राख्ने व्यक्तिले केही विषयमा...

खाण भन्छन्-पार्टीको होइन देशको नाफाघाटाको चिन्ता छ

नयाँ पत्रिका -प्रस्तुति : पर्शुराम काफ्ले र रमेश सापकोटा हालसम्मको माहोल हेर्दा निर्वाचनमा कांग्रेसको पक्षमा कस्तो परिणाम आउने हिसाबकिताब गर्नुभएको छ ? कांग्रेसको पक्षमा परिणाम आउँछ भन्नेमा विश्वस्त छौँ । कांग्रेसका नेता तथा कार्यकर्तामा देखिएको सक्रियताले पनि यस्तो देखाएको छ । पार्टीको आन्तरिक व्यवस्थापनमा पनि ऐक्यबद्धता आएको छ । यसले कांग्रेसलाई थप...

अन्तर्वार्ता : ईश्वर पोखरेल भन्छन्-विकास र समृद्धिको पुनर्जागरण अभियान चलाउँछौँ

नयाँ पत्रिका प्रस्तुति : सुरोजंग पाण्डे तेस्रोपटक काठमाडाैँ क्षेत्र नम्बर ५ बाट उम्मेदवार बन्नुभएको छ । यसअघि पनि धेरै मिहिनेत गरिरहनुभएजस्तो देखिन्छ, कस्तो परिणामको अपेक्षा गर्नुभएको छ ? अवश्य, यसपटक परिणाम सकारात्मक आउने कुराप्रति म विश्वस्त छु । ०६४ को संविधानसभा निर्वाचनका वेला एउटा भिन्न अवस्था थियो । ०७० को निर्वाचनमा केही...

पार्टी घोषणापत्रको चिरफार

नयाँ पत्रिका प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेश सभा निर्वाचनअन्तर्गत पहिलो चरणको निर्वाचन सम्पन्न भइसकेको छ भने दोस्रो चरणको निर्वाचनको मुखमा मुलुक छ । यसबीच खासगरी मूलधारका राजनीतिक पार्टी या गठबन्धन (वाम र लोकतान्त्रिक) को घोषणापत्रलाई आधार मान्दै विभिन्न टीका–टिप्पणी भइरहेका छन् । एकातर्फ पत्याउनै नसक्ने गरी कार्यक्रम समेटिएको, परिस्थितिको ठीक ढंगले मूल्यांकन नगरी घोषणापत्र...

देश परदेश : अफ्रिकी नागरिकको कोरिया बसाइ

नयाँ पत्रिका तस्बिरमा देखिइरहेका अफ्रिकी मूलका यी तीन युवाको खास चिनारी यो हो कि उनीहरू दक्षिण कोरियामा बसोवास गर्छन् । हान ह्युँ मिन सिउलको इतेवानमा मोडलिङ गर्छन् । हान भन्छन्– इतेवानका प्राथमिक स्कुलमा कुनै विदेशी विद्यार्थी देखिँदैनथे । तर, अब यदि तपाईं त्यहा“का स्कुलमा जानुभयो भने एकतिहाइ विद्यार्थी अश्वेत छन् । मलाई...

‘छोटा मधेस’मा समेटिएको राजनीति

नयाँ पत्रिका छोटा मधेसमा अगाडि बढ्दै गरेको चुनावी यात्रालाई परैबाट अवलोकन गर्दा पनि हरेक चुनावी क्षेत्रमा नेताहरूले जातीयताको नारालाई टड्कारो रूप दिएको प्रस्ट बुझिन्छ । जात र भातमा यो निर्वाचनले अझ बढी विभाजित गरिदिएको छ मधेसलाई । देश अहिले चुनावी च्यादरमा ढाकिएको छ । प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभाको निर्वाचन, जसलाई दुई चरणमा...

केपी ओलीलाई पत्र

नयाँ पत्रिका श्री खड्ग बाबु, आज तपाईंलाई एउटा सानो कथा सुनाउन मन लाग्यो । धेरै पहिले एउटी गृहस्थ नारीले झक्कडसिं नाम गरेका आफ्ना पतिलाई तेल किनेर ल्याउन अराइछिन् । उनले ५ रुपैयाँका साथमा तेल ल्याउन एउटा कचौरी पनि दिइछिन् । झक्कड पैसा र कचौरी लिएर तेल किन्न बजार गए । उनले पसलेसित...

पुससम्म नयाँ सरकार, त्यसपछि पार्टी एकता : पम्फा भुसाल

पर्शुराम काफ्ले/वीरेन्द्र ओली काठमाडौं, १७ मंसिर पम्फा भुसाल प्रवक्ता, माओवादी प्रतिनिधि तथा प्रदेश सभा निर्वाचनमा वामपन्थी र लोकतान्त्रिक गठबन्धनबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ । दुवै पक्ष एक–अर्काप्रति आक्रामक छन्, आरोप–प्रत्यारोप उत्तिकै छ । दुवै पक्ष आफूले बहुमत हासिल गर्ने दाबी गरिरहेका छन् । माओवादी केन्द्रकी प्रवक्ता पम्फा भुसालले नयाँ पत्रिकासँगको कुराकानीमा वाम गठबन्धनको सहज बहुमत मात्र...

प्रचारमा सुधार

नयाँ पत्रिका काठमाडौं, १७ मंसिर नेपालमा विगत ७० वर्षदेखि विभिन्न तह र प्रकारका निर्वाचनको अभ्यास हुँदै आएको छ । हरेक नयाँ निर्वाचनसँगै निर्वाचन प्रचारका सामग्रीको उत्पादन तथा त्यसको वितरण र व्यवस्थापन, प्रचारको तरिका र प्रविधिमा भिन्नता आएका छन् । हरेक पछिल्लो निर्वाचनमा केही न केही नयाँ प्रविधि उपलब्ध हुने गरेको छ । उम्मेदवार र राजनीतिक...

हिंसाविरुद्धको राजनीतिक प्रतिबद्धता

बालकृष्ण खाण काठमाडौं, १७ मंसिर संविधानसभाले जनतामा सार्वभौमसत्ता निहित गराएको, जनतालाई मुलुकको मालिक स्वीकार गरेको संविधान निर्माण गरेको हो । संविधानले मुलुकमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई स्थापित गरेकाले सबै राजनीतिक दलहरूले संवैधानिक प्रक्रियाभित्र आएर राजनीतिक समस्याको निकास खोज्न प्रयत्न गर्नुपर्ने हुन्छ । किनकि, मुलुकका मालिक र शक्तिको स्रोत जनता भएको संविधान हामीले निर्माण गरेर कार्यान्वयनमा ल्याइसकेका...

माल्दिभ्स–चीन निकटताको रहस्य

स्वर्ण सिंह दक्षिण एसियाली देशमा भारतको स्थिति हेर्दा बढ्दो चिनियाँ प्रभावसामु ऊ कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ माल्दिभ्सको संसद्मा बुधबार चीनसँगको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता बहसविनै पारित भयो । माल्दिभ्सको आर्थिक विकास मन्त्री मोहम्मद सइदले बताएका छन् कि यसबाट संसारको सबैभन्दा ठूलो बजारमा मत्स्य उत्पादनलाई कररहित निर्यातमा सहयोग पुग्नेछ । दक्षिण एसियाली राजनीतिमा आएको...

कसले जितेर के हुन्छ ?

राधाकृष्ण लामिछाने वर्तमान सन्दर्भमा नेपालको राजनीतिमा प्रचण्ड र केपी ओली भरोसा र आसलाग्दा नाम हुन् । कम्युनिस्ट पार्टी पनि गुण र दोषका आधारमा जनताबाट अनुमोदित हुनुपर्छ भन्ने मदन भण्डारीको भनाइसँग सहमत भएपछि एमाले र माओवादी केन्द्र चुनावी तालमेलसहित पार्टी एकताका लागि तयार भएका हुन् । दुई फरक राष्ट्रिय पार्टीलाई एकीकरणका लागि तयार...

भाइ प्रकाश, तिम्राे सम्झनामा दुर्इ शब्द…

सत्य पहाडी भाइ प्रकाश, आज तिमीले हामीलाई छोडेर गएको पनि १३ दिन भइसक्यो । यी १३ दिन सपनाजस्तै भएर बिते । कति पटक तिमीलाई फोन गर्न मोवाइलमा नम्बर हाने...।  हामीलाई यस्तो छटपटी भएको छ भने, हाम्रा अभिभावक क. प्रचण्ड र क. सितामाथि कस्तो भएको होला । यो बज्रपात र पार्टीले झेलेयो क्षतिले...

यसकारण विस्तार हुन सकेन हवाई पूर्वाधार

नयाँ पत्रिका वायुसेवा सञ्चालक संघ नेपाल (आयोन)का अध्यक्ष पवित्रकुमार कार्की तीन दशकभन्दा लामो समयदेखि नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा आबद्ध छन् । नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्ट्स (नाट्टा)का पूर्वअध्यक्ष, डाँफे ट्राभलका प्रबन्ध निर्देशक तथा एयर डाइनेस्टीका प्रबन्ध निर्देशक कार्कीले नेपाल वायुसेवा निगमको सञ्चालक समिति सदस्यको जिम्मेवारीसमेत सम्हालिसकेका छन् । मुलुकमा हवाई पूर्वाधारको...

सहरले लुकाएको सम्पत्ति

विगतका तुलनामा पछिल्लो समय मानिसले बसोवासका लागि सहरलाई रोज्दा संसारभर नै सहरीकरण बढ्दै गएको छ । धेरै मानिसको प्रवेश गर्दा आउने समस्याका विषयमा पूर्वतयारी नहुँदा बढ्दो सहरीकरणको व्यवस्थापन निकै चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ । लगानी संकटको समस्या सामना गर्नुपरेकाले संसारका धेरै सहर बसोवासका लागि जति मैत्रीपूर्ण हुनुपर्ने हो त्यति नभएकाले...

महोत्सव बन्न नसकेको निर्वाचन

गुरुराज घिमिरे काठमाडौं, १५ मंसिर गठबन्धन अभ्यास नेपालको इतिहासमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधान जारीपछि प्रदेश सभा र प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले नेपालको राजनीतिमा विशिष्ट महत्व राख्छ । निर्वाचनले नेपालको राजनीति, विकास, प्रगति र नेपालको भविष्यलाई नयाँ आयाम प्रदान गर्ने विश्वास सबैले लिएका छन् । निर्वाचनको मैदानमा धेरै राजनीतिक पार्टी ओर्लिएका छन् । कांग्रेस गठबन्धन निर्वाचन मैदानमा एकातिर...

थरीथरीका चुनावी विश्लेषण

शिव अधिकारी अहिले देश निर्वाचनमय भएको छ । जनता झन्डै २० वर्षको लामो पर्खाइपछि स्थानीय सरकार गठन गर्न सफल भएका छन् । अनेकौँ बाधा व्यवधान चिरेरै भए पनि जनताले त्यसलाई सफल बनाइसकेका छन् । अब प्रदेश र केन्द्रको निर्वाचनमा देश होमिएको छ । हो, जतिसुकै राजनीतिलाई वास्ता गर्दिनँ भने पनि सबैमाथि शासन...

स्कुले छात्रामाथि दुव्र्यवहार

दिलीपकुमार शर्मा पूर्वोत्तर राज्य अरुणाचल प्रदेशको एक स्कुलका तीन शिक्षिकामाथि स्कुलका छात्राहरूलाई कक्षाकोठामै सबैसामु जबर्जस्ती कपडा खोल्न लगाएको आरोप प्रहरीमा दर्ता भएको छ । उनीहरूमाथि आरोप छ कि यी शिक्षिकाहरूले सजायका रूपमा सबैसामु ८८ छात्रालाई कपडा खोल्न बाध्य गराएका थिए । घटना पापुम पारे जिल्लाका न्यु सागलीस्थित कस्तुरबा गान्धी बालिका विद्यालयको हो...

अपराधको बोलवाला

नयाँ पत्रिका काठमाडौं, १५ मंसिर निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक दलहरू शक्ति आर्जनका लागि अन्तिम प्रयास गरिरहेका छन् । आगामी साता हुने मतदानले आगामी पाँच वर्षका लागि देशको राजनीतिक चित्रमा दल तथा व्यक्तिको स्थान र हैसियत निर्धारण गरिदिने भएकाले यस्तो प्रयासलाई स्वाभाविक रूपले लिनुपर्ने हुन्छ । राजनीति सामूहिक प्रयास र परिणामको व्यवस्थापन भए पनि व्यक्तिव्यक्तिका...

12