logo

bar

साहित्य

पञ्चायतदेखि गणतन्त्रसम्म संसद् भवनको कथा

नयाँ पत्रिका सिंहदरबारस्थित पुरानो संसद् भवन (ग्यालरी बैठक) अचेल सुनसान छ । संसद् सचिवालयका केही मर्यादापालकले दैनिकजसो यस भवनमा सुरक्षा दिइरहेका छन् । ०६४ सालपछि ढोका बन्द रहेको यही भवनमा कुनै वेला श्री ३ जुद्धशमशेर जबराले विदेशी पाहुनासँग भेटघाट गर्ने गर्दथे । सोही भवनमा राष्ट्रिय पञ्चायतदेखि ०६४ अघिसम्मका संसद् सञ्चालन भए ।...

भानुभक्तका तीन घुम्ती

नयाँ पत्रिका मञ्चको बायाँतिर भानुभक्त र दायाँतिर घाँसीको सालिक छ । सालिकमा माल्यार्पण गर्नेको घुइँचो छ । तर, माल्यार्पण भानुको सालिकमा मात्र हुन्छ । घाँसीको सालिक उदास छ । न गलामा फूलको माला छ, न अनुहार फूलजस्तै हाँसेको छ ।   घाँसीको वास्तविक नाम के हो ? थर के हो ? किन...

क्यासिनो व्यापारभित्रको गोप्य भेद

नयाँ पत्रिका नेपालमा जुवाका बारेमा कलम चलाउने एक मात्र लेखक तथा सर्जक हुन् सर्वज्ञ वाग्ले । उनी अमेरिका बसेर साहित्य सिर्जनामा तल्लीन छन् । काठमाडौंमा रहेका जुवाघरमा झन्डै १५ वर्षसम्म काम गरेका वाग्लेले आफ्नो हृदयमा पोतिएका अनुभूतिलाई यस कथा संग्रहका कथामा उतारेका छन् । जुवाघरमा दैनिक धाउने जुवाका लतमा चुर्लुम्म डुबेका महाभारतका...

पुस्तक कथा : फाइभ मन्थ्स् राति मात्र लेखेँ

निमेश पौडेल, आख्यानकार काठमाडाैं फाट्ट–फुट्ट स–साना कथा सोचिरहने मेरो मस्तिष्कले दुई वर्षअघि गहन कथा सोच्यो । त्यो कथा मेरो समाजकै थियो । मैले देखेको, भोगेको कथा थियो । समाजमा नियमितजस्तो हुने त्यस्ता घटनामा कुनै गहन पुस्तक लेखिएको थिएन । मैले त्यही कथामा उपन्यास लेख्ने विचार गरेँ । उपन्यासको कथा मस्तिष्कमा ‘क्लिक’ भएको ६ महिनापछि लेखनको सुरुवात गरेँ । पहिलो दिन...

फस्टाउँदो साहित्य कमजोर समालोचना

डा. अमर गिरी काठमाडौं, ९ मंसिर - अचेल साहित्यकार एवं साहित्यप्रति अभिरुचि राख्ने धेरैले नेपाली समालोचना कमजोर भयो भनेर टिप्पणी गर्छन् । कतिपयले त यसप्रति तीव्र रोेषसमेत प्रकट गर्छन् । कैयौँ समालोचकहरू स्वयम् पनि समालोचना लेखनप्रति त्यति सन्तुष्ट पाइन्नन् । साहित्य फस्टाएको छ तर समालोचना साँघुरिएको छ भन्ने टिप्पणी आम र सामान्य जस्तै बनेको छ ।...

ठूलो प्रेरणाको स्रोत बन्यो रुसी यात्रा

हस्तबहादुर केसी काठमाडौं, ९ मंसिर मैले १३ दिने रुसको यात्रा गरेँ । रुसजस्तो देश, जुन देशमा विश्व सर्वहारा वर्गका महान् नेता भ्लादिमिर इल्यिचको नेतृत्वमा रुसी कम्युनिस्ट पार्टी (बोल्सेविक) ले सशस्त्र जनविद्रोहद्वारा सत्ताकब्जा गरेर मानवजातिको इतिहासमा पहिलोपटक सर्वहारा वर्गको अधिनायकत्व स्थापना गरिएको देश हो । महान् अक्टुबर समाजवादी क्रान्तिको गौरवपूर्ण गाथाले भरिएको रुसमा पुग्ने र सबै...

पुस्तक लेख्दा मन्त्री हुँदाको शपथ बिर्सेको छैन

प्रकाश गुरागाईं काठमाडाैं सामान्य प्रशासनमन्त्री रहुन्जेल लालबाबु पण्डित मिडिया र सामाजिक सञ्जालमा छाइरहे । डिभी र पिआरधारी कर्मचारीविरुद्ध कानुन ल्याउन उनले गरेको संघर्ष चर्चाको विषय बन्यो । उनका प्रशासन सुधारका काम पनि उल्लेखनीय रहे । इमानदार नेताको छवि बनाएका पण्डितले आफ्ना राजनीतिक संघर्ष र मन्त्री हुँदा गरेका कामलाई समेटेर आत्मकथा लेखेका छन् । उनको ‘सिंहदरबार बदल्ने संघर्ष’...

माक्र्सका पुस्तक बुझ्न सकेको छैन

नयाँ पत्रिका काठमाडाैं अहिले कुन पुस्तक पढ्दै हुनुहुन्छ ? अहिले किशोर साहित्यमा काम गरिरहेका छौँ । त्यहीसम्बन्धी पुस्तक पढिरहेको छु । किशोर को हुन् ? तिनीहरूको प्रवृत्ति के हो भन्ने कुरा पुस्तक, पत्रपत्रिका र युट्युबबाट पढिरहेको छु । किन किशोर साहित्यतिर लाग्नुभयो ? पहिला हामीले बालसाहित्यका पुस्तक धेरै प्रकाशन गर्यौँ । पुस्तक पढ्ने बालबालिकाको संख्या पनि वृद्धि...

धरा जातीय सौन्दर्यबोधले लेखाएको महाकाव्य

डा. नवराज लम्साल काठमाडाैं धरा र यसको अन्तरकथामा पुग्नुअघि केही पूर्वस्मृति छन् । काव्य लेख्ने चेतना नउम्रिँदै धराको अन्तरवस्तुसँग साक्षात्कार गरेका केही प्रसङ्ग छन् । धरा मेरो लहड होइन र लेख्छु भनेर ठूलो योजनाले लेखेको पनि होइन । विषय आफैँले मलाई लेख भनेको हो । त्यसैले धराभित्र एउटा पात्रको नाम नै नवराज लम्साल छ । त्यो मै हुँ । काव्य...

सेतो धरती लेख्दा रात र दिन नै भुलेँ

अमर न्यौपाने, आख्यानकार काठमाडाैं ०६७ सालको कुरा हो । मेरो मनोलोकमा एउटा प्रश्न उठ्यो— सानासाना नानीहरूको भविष्य हुन्छ; युवाहरूको वर्तमान हुन्छ तर बुढाबुढीको के हुन्छ ? यो प्रश्नको उत्तर बुढाबुढीहरूकै जीवनमा खोज्ने विचार गरेँ । पहाडी गाउँहरू लगभग सबै वृद्धाश्रमजस्तै भएका छन् । क्षमता र पहुँच हुने युवा युरोप, अमेरिका र अस्ट्रेलिया गएका छन् । नहुने खाडी मुलुक ।...

मेसिनजस्ता मान्छेहरु

सागर दाहाल जापान मोबाइलमा अलार्म लगाएर सुत्नु नेपालबाट गएका हरेक विद्यार्थीको जीवनशैलीमा आउने पहिलो परिवर्तन हो । जापानमा समय पालना अनिवार्य सर्त हो । बिहान बज्ने मोबाइलको अलार्मले हरेक दिन समयको महत्व सम्झाउँछ । अनि सुरु हुन्छ ‘रेस’मा दौडिएजस्तो जीवन ।     जापान संसारकै सुरक्षित र विकासमा लोभलाग्दो प्रगति गरेको देश । हामीजस्ता तेस्रो विश्वका नागरिकले जापानमा...

नदी र मान्छे

नयाँ पत्रिका काठमाडाैं निरन्तर एउटा तरलतामा बाँचेर जीवन एक अनन्तयात्रीको खप्दै हन्डर हजारौँ कहिले बनेर बागमती कहिले बनेर कर्णाली कहिले बनेर कोसी चुम्दछ नदी गन्तव्य आफ्नो– दूरको एक महासागर । …………………… अविराम यस यात्रामा दिन्छ नदी परीक्षा धैर्यको लगनको सहनको अविरलताको एक्लोपनाको र सिद्ध गर्छ आफूलाई एक सफल अनि शाश्वत धावक । …………………….. खोज्न बाटो...