कमैया मुक्तिका १७ वर्ष : कागजमा मुक्त, पुनर्स्थापनामा सुस्त - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

तिहार, बत्तीको चाड । उज्यालोको चाड । सँगसँगै मिठो–मसिनो खानपिन गरिने चाड । साथीभाइसँग रमाइलो गर्ने र बिहानदेखि साँझसम्म तास खेलेर दिन बिताउने चाड । गाउँघरवरपर देउसी–भैलो खेलेर मनाइने चाड…
पूरा पढ्नुहोस् »

चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले चीन समाजवादसहितको नयाँ युगमा प्रवेश गरेको बताएका छन् । चीनको सत्तारुढ कम्युनिस्ट पार्टीको महाधिवेशनलाई राजधानी बेइजिङको ग्रेट हल अफ दि पिपुलमा बुधबार सम्बोधन गर्दै उनले सो…
पूरा पढ्नुहोस् »

डिफेन्डर राफेयल भरानले आत्मघाती गोल गरेपछि मंगलबार साविक विजेता रियल म्याड्रिड युरोपियन च्याम्पियन्स लिग फुटबल प्रतियोगितामा टोटनह्यामसँग १–१ को बराबरीमा रोकिएको छ । समूह एचको तेस्रो खेल बराबरीमा रोकेपछि रियललाई…
पूरा पढ्नुहोस् »

प्रधानमन्त्रीज्यूले प्रचण्डजीलाई सरकार छाड्न आग्रह गरेपछि माओवादी केन्द्रका मन्त्रीले ‘क्याबिनेट’ छाड्ने निर्णय गरे । त्यसअनुसार उनीहरूले राजीनामाको वक्तव्य पनि तयार गरे । तर, त्यहीबीच अचानक माओवादीका मन्त्रीले प्रधानमन्त्रीले निर्वाचन सार्ने…
पूरा पढ्नुहोस् »

रामेश श्रेष्ठ, गायक तथा रचनाकार पञ्चायती सामन्ती सत्ताबाट हाम्रो भलाइ नहुने भएपछि यसलाई भत्काउन यो गीत रायन र मैले गायौँ । यसले युग परिवर्तनका लागि ठूलो भूमिका खेल्यो । एउटा…
पूरा पढ्नुहोस् »

रानीपोखरीको निर्माणमा लापरबाही गर्नु हाम्रो पहिचान मेटाउने षड्यन्त्र हो । यस्ता पुरातात्विक संरचनाले हाम्रो पहिचान बोकेका हुन्छन् । तिनको संरक्षण गरौँ । कुनै देशको पहिचान केले खुल्छ ? यसका अनेक…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

भुपेन्द्र वली , दाङ   |   साउन ०२, २०७४

सरकारले कमैयालाई मुक्त घोषणा गरेको आज १७ वर्ष पुग्यो । कागजमा मुक्त भएका र दैनिकी उस्तै बिताइरहेका कमैयाहरुको पुर्नस्थापना गर्ने कार्य भने उत्तिकै सुस्त छ । १८ औं मुक्त कमैया दिवसको अवसरमा सोमबार उचित पुर्नस्थापनाको माग गर्दै मुक्त कमैयाहरुले दाङको घोराहीमा रहेका विभिन्न सरकारी कार्यालय अगाडि प्रदर्शन गरे ।

पुर्नस्थापना गरिएका मुक्त कमैयाहरुलाई खोलाको बगर र सामुदायिक वनको विवादित जग्गाको लालपूर्जा दिएर राज्यले आफुहरुलाई अन्याय गरेको बताए । मुक्त कमैया समाज दाङका अध्यक्ष हरिचन्द्र चौधरीले पुर्नस्थापनाका नाममा मुक्त कमैयाहरुलाई विवादीत जग्गा दिएर झारा टार्ने काम भएको र अधिकाँश मुक्त कमैयालाई सुकुम्बासीले भोगचलन गर्दै आएको जग्गा दिइएको गुनासो गरे ।

सरकारले मुक्त कमैया घोषणा गर्दा पुर्नस्थापनाका लागि समिति गठन गरेर बुटयान नभएको वन क्षेत्र, सामुदायीक वन, सरकारको स्वामित्वमा रहेको एैलानी जग्गा तथा र विभीन्न कम्पनीको नाममा रहेको खाली जग्गा उपल्बध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको थियो । कमैया श्रम ( निषेध) ऐन २०५८ ले उनीहरुको पुर्नस्थापनाका लागि बजार क्षेत्रमा १ कट्ठा, राजमार्ग किनारमा २ कट्ठा र ग्रामिण क्षेत्रमा ५ कठासम्म बसोबासका लागि जग्गा र काठ उपल्बध गराउने नीति व्यवस्था गरेको छ ।

पुर्नस्थापनाका नाममा मुक्त कमैयाहरुलाई विवादीत जग्गा दिएर झारा टार्ने काम भएको र अधिकाँश मुक्त कमैयालाई सुकुम्बासीले भोगचलन गर्दै आएको जग्गा दिइएको

सरकारी काार्यालय अगाडि प्रदर्शन गरिरहेका मुक्त कमैयाले जिल्लामा अझै ५ हजार मुक्त कमैया सरकारी लगतबाट (परिचय पत्र) छुटेको दाबी गर्दे उनीहरुले पूनः लागत लिन माग गरे । १७ जना मुक्त कमैयाले लालपुर्जा पाएर पनि अहिलेसम्म आफ्नो जग्गा पत्ता लगाउन सकेका छैनन् भने ८१ जनाले पाएको लालपुर्जा अनुसार उनीहरुको जग्गा या त खोलाको किनारमा या त खोलाको बगर भैसकेको स्थानमा रहेको समाजका अध्यक्ष चौधरीले जानकारी दिए ।

मुक्त कम्लहरी संघर्ष समितिका पूर्व केन्द्रिय सदस्य पुष्पा चौधरीले मुक्त कमैयाहरुलाई पुर्नस्थापना गर्दा दिइएको अधिकाँश जग्गाको लालपूर्जा पूरुषका नाममा भएकोले महिलाहरुलाई अप्ठेरो परेको बताइन । उनले भनिन् ‘समान अधिकारका लागि महिला पुरुषको संयुक्त स्वामित्व कायम हुने गरि लालपुर्जा दिनु पर्छ ।’