साउनमा हरियो पहिरन भ्रम र यथार्थ - Naya Patrika

देउवा र पौडेल पक्षबीच भागबन्डा नमिल्दा मंगलबार ५ बजेका लागि तय भएको शपथ स्थगित सत्तारुढ कांग्रेसभित्रै भागबन्डा नमिल्दा मंगलबार तय भइसकेको मन्त्रिपरिषद् विस्तार रोकिएको छ । प्रधानमन्त्री एवं कांग्रेस सभापति…
पूरा पढ्नुहोस् »

अमेरिकाको हिमाल आरोहणका क्रममा गत असार २ गते मृत्युवरण गरेका कीर्तिमानी आरोही तथा अल्ट्रा धावक सञ्जय पण्डितको शव ४० दिनपछि सोमबार राती नेपाल आइपुगेको छ । उनको पार्थिव शरीर श्रद्धाञ्जलि…
पूरा पढ्नुहोस् »

यस्ता कयौँ सेलेब्रिटी छन्, जसले आफ्नो बच्चाको पहिलो फोटो बेचेर करोडौँ कमाएका छन् । हलिउडमा यो ट्रेन्ड व्यापक छ । चर्चित गायिका तथा अभिनेत्री जेनिफर लोपेजदेखि जेसिका एल्बासम्मले आफ्ना सन्तानको…
पूरा पढ्नुहोस् »

जब गर्मी लाग्छ, घरभित्र लामखुट्टे भुनभुनाउन थाल्छन् । गर्मी बढ्दै जाँदा लामखुट्टेका हुल बढ्दै जान्छन्, कोठाभित्र । लामखुट्टेविरुद्ध झुल प्रयोग गर्नु नै उत्तम उपाय हो । तर, सुत्ने वेलाबाहेक अरू…
पूरा पढ्नुहोस् »

रोजगार आवेदन फाराम भर्न वाणिज्य बैंक खाता अनिवार्य – आठौँ कोरियन भाषा (इपिएस–टपिक) परीक्षामा १२ हजार १ सय ८ जना परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएका छन् । वैदेशिक रोजगार विभाग, इपिएस कोरिया…
पूरा पढ्नुहोस् »

लोकसभाकी सभामुख सुमित्रा महाजनले सोमबार कंगे्रसका ६ सांसदलाई ५ दिनका लागि निलम्बित गरेकी छिन् । बोफोर्स मुद्दासम्बन्धी छलफल हुँदा सभामुख महाजनमाथि कागज फ्याँकेपछि कंग्रेसका गौरव गोगाई, के सुरेश, रञ्जन चौधरी,…
पूरा पढ्नुहोस् »

  न्यूजील्याण्डमा अर्को वर्ष आयोजना हुने आइसीसी यु–१९ को विश्वकप खेल्ने नेपालको सपना चकनाचुर भएको छ । सिंगापुरको इन्डियन क्रिकेट क्लबमा आज भएको अफगानिस्तानविरुद्धको खेलमा ९६ रनको भारी अन्तरले पराजय…
पूरा पढ्नुहोस् »

मुलुकमा स्थापित ७४४ स्थानीय तहमध्ये केहीले आ. व. ०७४-७५ को बजेट निर्माण गरिसकेका छन् भने केहीले निर्माण गर्दै छन् । स्थानीय तहले बजेट निर्माण गर्ने सम्बन्धमा निजी अनुभव र संघीय…
पूरा पढ्नुहोस् »

सन् १९७५ मा रिलिज भएको थियो, हिन्दी फिल्म ‘सोले’ । अमजद खान सोलेमा मुख्य भूमिकामा थिए । फिल्ममा ‘गब्बर सिंह’ बनेका थिए, उनी । गब्बर सिंहको क्यारेक्टरले बलिउडमा एक्सन फिल्मको…
पूरा पढ्नुहोस् »

धेरै लेखिएका, बोलिएका र विरोध गरिएका तर निरन्तर राज्यको तिरस्कारमा परेका अनेक विषय छन् । यस्ता विषय पनि मौसमी हुन्छन् । सूचना र विश्लेषणका अनेक उपायद्वारा जनतालाई सचेत बनाउने र…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

प्रियंवदा काफ्ले सह–प्राध्यापक, वाल्मीकि क्याम्पस   |   साउन ०२, २०७४

महिलालाई विशेष
पछिल्लो समय नेपालमा साउन महिनालाई महिलाले विशेष लिने गरेका छन् । यसको पछाडि भारतमा मनाइने संस्कृतिले पनि प्रभाव पारेको छ । यो संस्कृति मैदानी इलाकाबाट पहाडी इलाकातिर सर्दै आएको हो । मैदानी क्षेत्रमा संस्कृति जहिले पनि बलियो हुन्छ । यसको कारण हो, त्यस क्षेत्रमा हुने उत्पादन र यसले सिर्जना गर्ने आर्थिक समृद्धि । जहाँ आर्थिक समृद्धि हुन्छ त्यहाँ संस्कृति पनि बलियो भएको पाइन्छ ।

सामान्यतया वर्षात्को समयमा वृक्षारोपण गर्ने गरिन्छ । प्रकृतिले नै यो समयमा जमिनलाई उर्वर बनाउने काम गर्छ । विभिन्न प्रकारका बीजहरू अंकुराउने समय पनि हो यो । यसरी विभिन्न बीजहरू अंकुराउँदा प्रकृति नै हरियाली हुन्छ । त्यसैलाई प्रतीकको रूपमा मानेर हरियाली बढेको सन्देश दिन मानिसहरूले पनि हरियो पहिरन लगाउन सुरु गरेको हो । तर, अहिले मानिसहरू प्रकृतिको प्रतीकका रूपमा हरियो पहिरन लगाउने गरे पनि हरियालीको संरक्षणमा भने कमै चासो देखाएको पाइन्छ । प्रकृतिलाई जोगाउने संस्कृतिको रूपमा यसलाई लिएर अहिलेको मौसममा सक्दो वृक्षारोपण गरी हरियाली जोगाउनुपर्छ । सोहीअनुसार प्राकृतिक वातावरणलाई जोगाउन हरियो पहिरन लगाएर यस्तो सन्देश दिएको हो ।

संस्कृति र परम्परामा पनि हामी धेरै अगाडि छौँ । त्यसमा पनि प्रकृतिको नियमप्रति कटिबद्ध छौँ । साउनमा हरियो हुने प्रकृतिको नियमअनुसार नै हरियो लगाएर प्रकृतिप्रति निकटता देखाउन खोजेको हो । नेपाली संस्कारमा ऋतु परिवर्तनअनुसार जीवन परिवर्तन भएको पाइन्छ । हामीले लगाउने लुगा, खाने खानेकुरा पनि ऋतुसापेक्ष हुन्छन् । वर्षा ऋतुमा प्रकृति नै हरियो हुन्छ । यहीअनुसार जीवनपद्धति पनि परिवर्तन हुन्छ । खासगरी साउन लाग्दा डाँडाकाँडा हरिया हुन्छन्, खेतीपाती हरियै देखिन्छन् । यस्तो प्रकृतिसँग मिल्नका लागि पनि हरियोलाई महत्व दिइन्छ । साउनमा आकाशमा इन्द्रेणी पनि धेरै देखिन्छ । यसैले हरियो, पहेँलोलगायत सातै रङको पनि प्रयोग भएको पाइन्छ । तर, बढी महत्व हरियोलाई दिइएको पाइन्छ ।

साउने सोमबार व्रत किन ?
साउनको सोमबार शिवको व्रत बस्ने चलन छ । धर्मशास्त्रअनुसार सोमबार नभएर तिथिअनुसार बस्ने प्रचलन हो । त्रयोदशी तिथिमा शिवको व्रत बस्ने चलन छ । तर, सोमबार व्रत बस्ने भन्ने कुरा भारतको राजनीतिसँग पनि जोडिएको छ । भारतमा लालबहादुर शास्त्री प्रधानमन्त्री भएका वेला त्यहाँ गहुँको कमी भएर खाद्यान्न महामारी लागेको थियो । त्यस समयमा अमेरिकाबाट रातो गहुँ उपहारस्वरूप प्रदान हुन्थ्यो । यस्तो रङको गहुँ अमेरिकामा जनावरलाई खुवाइने गरेको थाहा भएपछि उनले प्रत्येक भारतीयले सोमबार एक दिन खाना नखाने हो भने आफ्नै देशको उत्पादनले पुग्ने बताए । उनले जनताबाट यस्तो प्रतिबद्धता माग गरे । भारतीयले शास्त्रीको कुरामा प्रतिबद्धता जनाए । त्यसपछि खानामा महामारी भएन । त्यही हप्ताको एक दिन नखाने प्रतिबद्धता पछि गएर साउने सोमबारमा नखाने प्रचलन बस्यो, जुन हाम्रोमा पनि आइपुग्यो । पछि त्यही सोमबार शिवजीको नाममा व्रत बस्ने चलन सुरु भयो ।