तीन महिनामा साढे ४ अर्ब लगानी प्रतिबद्धता - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.
अपडेट

भारतले १९५० को नेपाल–भारत सन्धिअनुसार हाल चलिरहेको दोक्लाम विवादमा नेपालसँग समर्थन माग्न लागेको छ । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँग बिहीबार भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीले हैदरावाद हाउसमा हुने वान अन वान (एक्लाएक्लै)…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाल पत्रकार महासङ्घमा गोविन्द आचार्य नेतृत्वको प्यानल निर्वाचित भएको छ । गोविन्द आचार्यले ७३२ मत प्राप्त गरेका छन् । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी तीर्थ कोइरालाले ६२७ मत प्राप्त गरे । आचार्य…
पूरा पढ्नुहोस् »

अभिनेता एवं निर्देशक रमेश बुढाथोकी विगत साढे तीन दशकदेखि कलाकारितामा अनवरत छन् । ०३७ सालदेखि आफ्नै लेखन, निर्देशन र अभिनयमा नाटक मञ्चन सुरु गरेका उनले त्यसपछि थुप्रै नाटक गरे ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

धन कमाउने सपना पालेर विदेश गएका उनी रित्तो हात घर फर्किए । विदेशबाट फर्किएपछि के गर्ने भन्दै अलमलमा परेका उनलाई सैलुन व्यावसाय गर्ने सोच आयो बानपा—२ का २७ वर्षका राजन…
पूरा पढ्नुहोस् »

विश्व अर्थ – भारतीय अर्थतन्त्रमा पछिल्लो समय निकै शंकास्पद बनेको मुख्य विषय भनेको उत्पादन क्षेत्रको उत्पादकत्वको वास्तविक अवस्था हो । सन् २००८ मा विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी आउनुभन्दा पहिले नै भारतमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अफगानिस्तानमा फेरि युद्ध गर्ने घोषणा गरेका छन् । यसअघि अफगानिस्तानमा रहेका सैनिकहरुको संख्यामा कटौती गर्ने आफ्नो घोषणा विपरित राष्ट्रपति ट्रम्पले कुनै पनि बेला युद्ध शुरु गर्ने चेतावनी…
पूरा पढ्नुहोस् »

माल्दिभ्समाथि सानदार जित हात पार्दै नेपाल साफ यू–१५ च्याम्पियनसिपको सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ । नेपालले सोमबार एन्फा कम्प्लेक्स सातदोबाटोमा भएको खेलमा माल्दिभ्सलाई ६–० को फराकिलो अन्तरले पराजित गरेर अन्तिम चारमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

यतिखेर हामी संघीयता कार्यान्वयन र प्रशासनिक पुनः संरचनाको जटिल मोडमा छौँ । यस्तो अवस्थामा सबै पक्षले जिम्मेवारीपूर्वक काम गर्नुपर्छ । अझ राजनीतिक प्रणाली सञ्चालनको मुख्य अवयवका रूपमा रहेका राजनीतिक नेतृत्व…
पूरा पढ्नुहोस् »

राम तामाङ राजधानीको व्यस्त र भिडमभिड क्षेत्र असन, इन्द्रचोक, ज्याठा र भोटाहिटीवरपर ठेला चलाउँछन् । उनका दिनहरू ठेलामा सामान ओसारेरै बित्छन् । परिवार पाल्ने र आफ्नो पढाइ खर्च थेग्ने उनको…
पूरा पढ्नुहोस् »

ऊर्जा मन्त्रालय, विद्युत् विकास विभागले फेरि एकपटक झोलाम खोला राखेर हिँड्नेलाई ३५ दिनभित्र निर्माण प्रक्रिया अघि नबढाए कारबाही गर्ने बताएको छ । विद्युत् उत्पादन गर्छु, लगानी जुटाउँछु भनेर निर्माणका लागि…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

कृष्ण रिजाल, काठमाडौं   |   जेठ २३, २०७४

सम्मेलनमा साढे १४ खर्बको प्रतिबद्धता आयो, तर भित्रियो ०.३ % मात्रै 

गत फागुनमा काठमााडौंमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय लगानी सम्मेलनमा विदेशी लगानीकर्ताले गरेको लगानी प्रतिबद्धताको कार्यान्वयन अझै सुरु हुन सकेको छैन । सम्मेलनमा सहभागी विदेशी लगानीकर्ताले नेपालमा करिब साढे १४ खर्ब रुपैयाँ लगानी गर्ने प्रतिबद्धता गरेका थिए । तर, सम्मेलनमा भएको प्रतिबद्धताअनुसार हालसम्म कुनै पनि लगानी भित्रिन सकेको छैन ।

विदेशी लगानीकर्ताले परियोजना नै तोकेर लगानी गर्ने इच्छा देखाए पनि ती परियोजना निर्माणको मोडेल र प्रक्रिया बनिनसकेका कारण तत्काल लगानी आउन नसकेको उद्योगमन्त्री नविन्द्रराज जोशीले बताए । कतिपय परियोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डिपिआर)समेत तयार भइनसकेको हुनाले लगानी आइहाल्ने अवस्था नरहेको उनले बताए । ‘विदेशीहरू लगानी गर्न आतुर छन्’ उनले भने, ‘हामीले परियोजनाको मोडेल तथा प्रक्रिया निश्चित गरेर उनीहरूलाई जिम्मा लगाएपछि बल्ल लगानी आउनेछ ।’ विदेशी लगानीकर्ताले लगानी गर्न इच्छा देखाएका परियोजनाको मोडेल तथा लगानीको प्रक्रिया निर्णयका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयले उद्योग मन्त्रालयसँग मिलेर काम गरिरहेका उनले बताए ।

उनका अनुसार गत १ फागुनदेखि यही १५ जेठसम्म नेपालमा ४ अर्ब ७१ करोड १४ लाख रुपैयाँबराबरको विदेशी लगानीको प्रस्ताव आएको छ । यो लगानी सम्मेलनमा गरिएको प्रतिबद्धताको करिब शून्य दशमलव ३ प्रतिशत मात्रै हुन आउँछ । त्यसो त अघिल्लो वर्ष २०७२ को सोही अवधिमा पनि ४ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँको विदेशी लगानीको प्रस्ताव आएको थियो । यसले सम्मेलनमा आएको लगानी प्रतिबद्धताको कार्यान्वयन अत्यन्तै सुस्त देखिएको सरोकारवाला बताउँछन् । नेपालमा लगानीका लागि विदेशीहरू इच्छुक देखिए पनि लगानी गरिहाल्ने प्रवृत्ति नदेखिएको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका निवर्तमान अध्यक्ष पशुपति मुरारका बताउँछन् । ‘कागजी प्रतिबद्धता त पहिला पनि अरबौँ आउने गरेको छ’ उनले भने, ‘त्यसलाई यथार्थ लगानीका रूपमा भित्र्याएर कार्यान्वयनमा ल्याउनु नेपालका लागि चुनौती भएको छ ।’ प्रशासनिक झन्जट तथा कतिपय नीतिगत कठिनाइका कारण अपेक्षित तथा घोषणा गरेअनुसार लगानी भित्रन नसकेको उनको भनाइ छ ।

सम्मेलनमा आएको प्रतिबद्धताअनुसारको विदेशी लगानी तत्काल आएको नदेखिए पनि भित्र्याउने प्रक्रिया भने सुरु भइसकेको उद्योगमन्त्री जोशी बताउँछन् । लगानीका लागि इच्छुक विदेशी कम्पनीसँग थप छलफल तथा नेगोसिएसन भइरहेको उनले बताए । ‘आजको भोलि नै लगानी भित्रिहाल्छ भन्ने होइन’ उनले भने, ‘प्रक्रिया सुरु भएको छ, अब विस्तारै कार्यान्वयमा आउने छन् ।’ खासगरी, ठूला परियोजनामा आएको लगानीको प्रतिबद्धतालाई कार्यान्वयनमा ल्याउनका लागि लगानीको मोडेल तथा प्रक्रिया निर्माणको काम भइरहेको उनले बताए ।

ठूला लगानी भित्रिने प्रक्रिया सुरु भएको छ
नवीन्द्रराज जोशी, उद्योगमन्त्री
सम्मेलनमा खासगरी सडक, रेलवे, जलविद्युत्लगायत ठूला पूर्वाधारमा लगानीको प्रतिबद्धता आएका थिए । विदेशी लगानीकर्ताले परियोजना नै तोकेर लगानी गर्ने इच्छा देखाए । अब हामीसँग उपलब्ध रेलवे, सडकलगायत परियोजना कुन मोडेलमा दिने ? लगानीको प्रक्रिया के हुने ? सिधै टेन्डर गरेर दिने ? भन्नेलगायत नीतिगत तथा प्रक्रियागत निर्णय गर्न बाँकी छ । यस्ता निर्णयका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयले उद्योग मन्त्रालयसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् । सम्मेलनमा आएका लगानी भित्र्याउन समिति नै बनेको छ । समितिहरूले पनि फलो गरिरहेका छन् । उद्योग विभागमा लगानीको प्रतिबद्धता कम आयो भनेर चिन्ता मान्नु पर्दैन किनकि, सम्मेलनमा आएका लगानी विभागबाट भन्दा पनि लगानी बोर्डबाट भित्रिने खालका छन् ।

चार ऐन कुर्दै लगानीकर्ता
लगानी सम्मेलनमा सहभागी विदेशी लगानीकर्ताले विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण ऐन, श्रम ऐन, समाजिक सुरक्षा ऐन र बौद्धिक सम्पत्ति संरक्षण ऐन तत्काल ल्याउन सरकारलाई सुझाव दिएका थिए । तर, उनीहरूले सुझाव दिएका मध्ये कुनै पनि ऐन हालसम्म आउन सकेको छैन ।

विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण विधेयक मन्त्रिपरिषद्बाट पारित भएको छ । श्रम र सामाजिक सुरक्षा ऐन संसदीय समितिमा पुगेका छन् । त्यस्तै, बौद्धिक सम्पत्ति संरक्षण ऐनको मस्यौदा तयार भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । लगानीकर्ताले विदेशी लगानीसँग जोडिएका यी चारवटै ऐन कुरिरहेको उद्योगीहरू बताउँछन् ।