निद्रा नलाग्ने कारण समाधानका उपाय - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

तिहार, बत्तीको चाड । उज्यालोको चाड । सँगसँगै मिठो–मसिनो खानपिन गरिने चाड । साथीभाइसँग रमाइलो गर्ने र बिहानदेखि साँझसम्म तास खेलेर दिन बिताउने चाड । गाउँघरवरपर देउसी–भैलो खेलेर मनाइने चाड…
पूरा पढ्नुहोस् »

चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले चीन समाजवादसहितको नयाँ युगमा प्रवेश गरेको बताएका छन् । चीनको सत्तारुढ कम्युनिस्ट पार्टीको महाधिवेशनलाई राजधानी बेइजिङको ग्रेट हल अफ दि पिपुलमा बुधबार सम्बोधन गर्दै उनले सो…
पूरा पढ्नुहोस् »

डिफेन्डर राफेयल भरानले आत्मघाती गोल गरेपछि मंगलबार साविक विजेता रियल म्याड्रिड युरोपियन च्याम्पियन्स लिग फुटबल प्रतियोगितामा टोटनह्यामसँग १–१ को बराबरीमा रोकिएको छ । समूह एचको तेस्रो खेल बराबरीमा रोकेपछि रियललाई…
पूरा पढ्नुहोस् »

प्रधानमन्त्रीज्यूले प्रचण्डजीलाई सरकार छाड्न आग्रह गरेपछि माओवादी केन्द्रका मन्त्रीले ‘क्याबिनेट’ छाड्ने निर्णय गरे । त्यसअनुसार उनीहरूले राजीनामाको वक्तव्य पनि तयार गरे । तर, त्यहीबीच अचानक माओवादीका मन्त्रीले प्रधानमन्त्रीले निर्वाचन सार्ने…
पूरा पढ्नुहोस् »

रामेश श्रेष्ठ, गायक तथा रचनाकार पञ्चायती सामन्ती सत्ताबाट हाम्रो भलाइ नहुने भएपछि यसलाई भत्काउन यो गीत रायन र मैले गायौँ । यसले युग परिवर्तनका लागि ठूलो भूमिका खेल्यो । एउटा…
पूरा पढ्नुहोस् »

रानीपोखरीको निर्माणमा लापरबाही गर्नु हाम्रो पहिचान मेटाउने षड्यन्त्र हो । यस्ता पुरातात्विक संरचनाले हाम्रो पहिचान बोकेका हुन्छन् । तिनको संरक्षण गरौँ । कुनै देशको पहिचान केले खुल्छ ? यसका अनेक…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

प्रह्लाद दहाल योग विशेषज्ञ   |   बैशाख ३०, २०७४

व्यस्त जीवनशैली तथा तनावका कारण अहिले धेरै मानिसमा अनिद्राको समस्या देखिन थालेको छ । निद्रा राम्ररी पूरा नहुनु वा सुत्न राम्ररी नसक्नुलाई अनिद्रा भन्ने गरिन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले यसलाई पर्याप्त मात्रामा निदाउन नसक्नु भनी परिभाषित गरेको छ मानिसले निद्रा राम्ररी पूरा गर्न नपाउँदा विभिन्न खालका शारीरिक तथा मानसिक समस्याहरू निम्तिन सक्छन् । व्यक्तिको उमेर, मौसम, भौगोलिक अवस्था, कामको प्रकृति, खानपान, साथै विभिन्न रोगअनुरूप निम्तने समस्या भने व्यक्तिअनुसार फरक–फरक हुन्छ ।

निद्रा नलाग्ने कारण
मानिसमा अनिद्राका कारण कर्टिसोल हर्माेनको उत्पादनमा वृद्धि हुन्छ । जुन हर्माेनले शरीरमा चिनीको मात्रा बढाउँछ । यसरी निरन्तर चिनीको मात्रा बढ्दै गएमा मधुमेहको जोखिम बढाउन सहयोग पुर्‍याउँछ ।

अनिद्राका कारण उच्च रक्तचापको समस्या देखिने गर्छ । जुन समस्या निरन्तर रहेमा मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम
पनि बढ्छ ।

सामान्य मानिसमा पाचनप्रक्रिया पूर्ण हुन तीनदेखि चार घन्टा लाग्ने गर्छ । अनिद्राका कारण मानसिक तनाव भई पाचनप्रक्रिया ढिला हुनुका साथै पाचन प्रक्रिया नै पूर्ण नहुन सक्छ । जसले गर्दा पाचन प्रणालीसम्बन्धी विभिन्न समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

अनिद्राका कारण स्मरणशक्तिमा कमी आउँछ । यसले मानसिक अस्थिरता, चिड्चिडाहट, बढी रिस उठ्नेजस्ता मानसिक समस्याहरू पनि देखा पर्न सक्छ ।

अनिद्राको समस्याले बिहान उठ्दा ताजा महसुस नहुने हुन्छ । जसले गर्दा मध्यदिनमा निद्रा लाग्ने तथा काम गर्न मन नलाग्नेजस्ता समस्याहरू निम्तिन्छन् ।

निद्रालाई असर गर्ने एउटा महत्वपूर्ण  पक्ष मौसम पनि हो । गर्मी मौसममा बढी निद्रा लाग्ने र जाडो मौसममा कम निद्रा लाग्ने हुन्छ । यसको कारण सेरोटोनिन हर्माेन हो । यो हर्मोन उत्पादन हुन सूर्यको किरण आवश्यक हुन्छ ।

अनिद्राले निम्त्याउने शारीरिक र मानसिक समस्याबाट जोगिन सबैभन्दा पहिला आफ्नो दिनचर्यामा परिवर्तन ल्याउनु आवश्यक छ । मद्यपान तथा धूम्रपान पूर्ण रूपमा त्याग्नुपर्छ । दैनिक बिहानको केही समय शारीरिक कसरतका लागि छुट्याउनुपर्छ ।