भारतीय अदालत भन्छ : तीन तलाक खराब र अवाञ्छनीय - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

दश महिनायता सत्तासाझेदारी गरिरहेका प्रमुख दुई दल कांग्रेस–माओवादी केन्द्र बहुमतीय सरकार गठनको तयारीमा छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सहमतीय सरकार गठनका लागि बिहीबार सात दिनको समय दिए पनि उनीहरू बहुमतीय प्रक्रियाबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

अर्थशास्त्रीहरूले लेखेको र त्रिभुवन विश्वविद्यालय अर्थशास्त्र केन्द्रीय विभागका प्रमुख प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवालीले सम्पादन गरेको ‘पोलिटिकल इकोनोमी अफ नेपाल’ पुस्तक सार्वजनिक भएको छ । पूर्वअर्थमन्त्रीहरू सुरेन्द्र पाण्डे र डा. रामशरण महतका…
पूरा पढ्नुहोस् »

औषधिको मूल्यमा मनपरी भएको पाइएपछि स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाले सहुलियत दरमा सीधै कम्पनीबाट आयात गर्ने अभियान थालेका छन् । फार्मेसीबाट किनेका औषधि अत्यधिक महँगो भएको भन्दै उनले त्यसलाई रोक्न उत्पादक कम्पनीबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाल आयल निगमले नेसनल ट्रेडिङ लिमिटेडको टेकुमा रहेको ५१ रोपनी जग्गा खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ । कर्मचारीलाई बिदाइ गर्न हतार गरिरहेको नेसनलट्रेडिङलाई बैनाबापत निगमले २५ करोड रुपैयाँ दिन  लागेको…
पूरा पढ्नुहोस् »

बकिङघम दरबार, डाउनिङ स्ट्रिट, विदेशी दूतावास र वेस्टमिनिस्टरको सुरक्षाका लागि सेना खटिने बेलायतमा आतंकवाद जोखिमको तहलाई सबैभन्दा उच्च विन्दुमा पुर्याइएको छ । अतिवादीले सोमबार राति म्यानचेस्टरमा बीभत्स हमला गरेसँगै सरकारले…
पूरा पढ्नुहोस् »

पहिलोपटक युरोपा लिग जितेसँगै म्यानचेस्टर युनाइटेड सीधै युरोपियन च्याम्पियन्स लिगको समूह चरणमा छनोट  इंग्लिस क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड पहिलोपटक युरोपा लिग फुटबल प्रतियोगिताको च्याम्पियन बनेको छ । म्यानचेस्टरले शुक्रबार एज्याक्समाथि २–०…
पूरा पढ्नुहोस् »

संविधान कार्यान्वयनको ऐतिहासिक प्रक्रियाबाट हामी अगाडि बढ्दै छौँ । त्यस क्रममा हामीले ७ माघसम्म तीनवटै तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्छ । यसै क्रममा स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचन (प्रदेश नं. ३,…
पूरा पढ्नुहोस् »

जसलाई फुर्छ कविता, सडकपेटीमा तरकारी बेच्दाबेच्दै । जो गजलका मतला, शेर, काफिया, रदिफ र बहर जन्माउँछन्, तरकारीको ठेलागाडा ठेल्दाठेल्दै । कवितामै उतार्छन्, स्वाभिमान । पेसाले सडकपेटीमा तरकारी बेच्ने उनी लेखनको…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपालको संसद् प्रायजसो आवश्यक काममा कम र अनावश्यक झमेलामा बढी समय बिताउने गर्छ । ०४८ पछिको संसदीय अभ्यासमा संसद्ले गम्भीर राजनीतिक विमर्श, आर्थिक नीतिमाथि सार्थक बहस, सामाजिक रूपान्तरणका कार्यसूचीलाई निष्कर्षमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

एजेन्सी , नयाँदिल्ली   |   बैशाख ३०, २०७४

तीन तलाक वाञ्छनीय नदेखिएको सर्वोच्च अदालतको भनाइ

भारतको सर्वोच्च अदालतले मुस्लिम समुदायको ‘तीन तलाक’ प्रथा खराब भन्दै त्यसकै आधारमा सम्बन्धविच्छेद अवाञ्छनीय भएको ठहर गरेको छ । मुस्लिम पुरुषले तीनपटक तलाक शब्द उच्चारण गरेर तत्काल सम्बन्धविच्छेद गर्ने विवादास्पद परम्परालाई चुनौती दिँदै अदालतमा पेस निवेदनका चाङको प्रारम्भिक सुनुवाइका क्रममा सर्वोच्च अदालतले त्यस्तो सम्बन्धविच्छेद अवाञ्छनीय भएको जनाएको हो । ‘तलाक’ दिने अभ्यास मुस्लिम धर्मको आधारभूत तत्व भए-नभएको विषयमा अदालतले बिहीबारबाट पुनरावलोकन सुरु गरेको थियो ।

तलाकका आधारमा विवाह बदर अवाञ्छनीय
‘मुस्लिम समुदायमा तीन तलाक अभ्यास विवाह बदरका लागि वाञ्छनीय देखिँदैन,’ प्रधानन्यायाधीश जेएस खिहरले नेतृत्व गरेको पाँच सदस्यीय इजलासले भनेको छ । पूर्वकेन्द्रीयमन्त्री तथा वरिष्ठ अधिवक्ता सल्मान खुर्सिदले तलाक न्यायिक छानबिनको विषय नभएको र महिलाले पनि तीन तलाकप्रति  असहमति जनाउन पाउने अधिकार रहेको बताए । सो विषययमा निरन्तर सुनुवाइ भइरहेको अदालतले जनाएको छ । सर्वोच्चको इजलासमा हिन्दू, शिख, क्रिस्चियन, जैन र मुस्लिम धर्मबाट प्रतिनिधित्व गर्ने पाँच न्यायाधीश छन् ।

सूची तयार पार्न निर्देशन
सुनुवाइ गर्नुपूर्व सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकको अभ्यासमा प्रतिबन्ध लगाइएका मुस्लिम र गैरमुस्लिम देशहरूको सूची तयार पार्न खुर्सिदलाई निर्देशन दिएको थियो । खुर्सिदले पाकिस्तान, अफगानिस्तान, मोरक्को र साउदी अरबजस्ता मुस्लिम बाहुल्यता रहेका देशमा सम्बन्धविच्छेदका लागि पुरुषले दिने तीन तलाकमाथि प्रतिबन्ध लगाइएको जानकारी दिएका थिए ।

संविधानको प्रस्तावनाविपरीत
तीन लताक संविधानको प्रस्तावनाविपरीत भएको अधिवक्ता राम जेथमालनीले तर्क छ । ‘तीन तलाक विभेदपूर्ण छ । यो पक्रिया मुस्लिमहरूको पवित्र ग्रन्थ कुरानको सिद्धान्तविपरीत पनि छ । कुनै पनि अभियानले यस अपराधपूर्ण प्रथालाई जोगाउन सक्दैन । यो प्रथा संविधानको प्रस्तावनाविपरीत छ,’ उनले भने । पत्नीलाई पूर्वपत्नी बनाउन कुनै कानुनले अनुमति नदिएको बताउँदै तलाक प्रथा असंवैधानिक भएको उनले बताए ।

सुनुवाइको समर्थन र विरोध
मुस्लिम समुदायमा पतिले तीनपटक तलाक शब्द उच्चारण गरेकै आधारमा पत्नीसँग सम्बन्धविच्छेद हुने केही सीमित मुलुकमध्ये भारत पनि एक हो । यस अभ्यासले महिलामाथि विभेद गरेको पीडित महिला र अधिकारवादीले गुनासो गर्दै आएका छन् । धार्मिक मामिलामा अदालतले हस्तक्षेप गरेको भन्दै केही मुस्लिम समूह अदालतको सुनुवाइ पक्रियाप्रति असन्तुष्ट छन् । तर, पीडित महिलाले भने अदालतको प्रारम्भिक सुनुवाइमा खुसी जनाएका छन् । अदालतले पारम्परिक लामो अभ्यास उल्टाइदिने उनीहरूले अपेक्षा गरेका छन् ।

ट्रिपल तलाक दिएर सम्बन्धविच्छेद गर्ने संस्कार सदियौँदेखि मुस्लिम समुदायमा प्रचलित भए पनि मुस्लिमहरूको सारिया कानुन र मुस्लिम धर्मग्रन्थ कुरानमा भने उल्लेख नभएको स्वयं मुस्लिम विद्वान्हरू बताउँछन् ।

समानताको अधिकार उल्लंघन
पीडितका तर्फबाट वकालत गर्दै वरिष्ठ अधिवक्ता राम जेथमालनीले संविधानअनुसार तीन तलाक कानुनविपरीत भएको बताए । ‘तलाकको अधिकार पतिलाई मात्र छ, पत्नीलाई छैन ।

यसले संविधानको धारा १४ मा उल्लिखित समानताको अधिकार उल्लंघन गरेको छ,’ जेथमालनीले भने । ‘सम्बधविच्छेदलाई अनुमति दिएर तलाकलाई पवित्र बनाउन सकिँदैन । एकपक्षीय रूपमा विवाह अन्त्य भएको घोषणा घृणात्मक भएकाले यो अभ्यास त्याग्न लायक छ,’ उनले भने ।