भारतीय अदालत भन्छ : तीन तलाक खराब र अवाञ्छनीय - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

राजेश हमाल, अभिनेता प्रायः दसैँमा म देशबाहिर नै हुन्छु । दिदीबहिनी अमेरिकामा भएकाले यसपालि पनि उतै जाने योजना बनाएको छु । टीकाको दिन मेरो आमाको श्राद्ध पर्छ । त्यसैले म…
पूरा पढ्नुहोस् »

मेष स्वास्थ्य: खानपानका कारण केही पेटको समस्याले सताउनेछ । शरीरमा आलस्यताले सताउला । पिरो एवं चिल्लो पदार्थ खानपानमा कम गरे उपयोगी रहला । रोजगारी: बाधा अड्चनका बीच वैदेशिक रोजगारीका काम…
पूरा पढ्नुहोस् »

काठमाडौं उपत्यकामा दसैँका लागि खसी, बोका र च्याङ्ग्रा आयात तिब्र भएको छ । व्यवसायीले कलंकीमा खसी बजार नै संचालन गरेका छन् । त्यहाँ खसी, बोका खरिद गर्ने र बिक्री गर्नेको…
पूरा पढ्नुहोस् »

लक्ष्मी काफ्ले/नयाँ पत्रिका झापामा यस सिजनको पहिलो गोल्डकप शिवसताक्षी नगरपालिकाको दुधेमा सुरु भएको छ । दूधे युथ क्लबले आयोजना गरेको पहिलो संस्करणको दुधे गोल्डकप बुधबारबाट सुरु भएको हो । विजया…
पूरा पढ्नुहोस् »

कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री छन् । संसद्को सबैभन्दा ठूलो दलको सभापति भएपछि संसदीय गणित मिलाएर उनी प्रधानमन्त्री हुनु स्वाभाविक पनि हो । संसदीय या उदारवादी लोकतन्त्र पनि अरू अर्धलोकतन्त्र…
पूरा पढ्नुहोस् »

पछिल्लो अभ्युदयको वर्ष २००७ लाई मानिएको छ । त्यो वर्ष सैनिक सामन्तवादको नेतृत्व गरिरहेको राणाशाहीतन्त्र समाप्त भएको थियो । त्यसपछि २०१५ मा पहिलो आमनिर्वाचन, जनप्रतिनिधिको रूपमा सर्वसाधारणबाट प्रधानमन्त्रीको बहाल भयो…
पूरा पढ्नुहोस् »

जम्मा २९ दिन पदावधि रहेका प्रतिनिधिसभा संसद्का सदस्य जानुअघि फेरि अर्को कर्तुतमा सामेल भएका छन् । यसपटक उनीहरूले निर्वाचनलाई सीधै प्रभावित गर्ने गरी सरकारले व्यवस्था गरेको सांसद विकास कोषबाट ५०…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

एजेन्सी , नयाँदिल्ली   |   बैशाख ३०, २०७४

तीन तलाक वाञ्छनीय नदेखिएको सर्वोच्च अदालतको भनाइ

भारतको सर्वोच्च अदालतले मुस्लिम समुदायको ‘तीन तलाक’ प्रथा खराब भन्दै त्यसकै आधारमा सम्बन्धविच्छेद अवाञ्छनीय भएको ठहर गरेको छ । मुस्लिम पुरुषले तीनपटक तलाक शब्द उच्चारण गरेर तत्काल सम्बन्धविच्छेद गर्ने विवादास्पद परम्परालाई चुनौती दिँदै अदालतमा पेस निवेदनका चाङको प्रारम्भिक सुनुवाइका क्रममा सर्वोच्च अदालतले त्यस्तो सम्बन्धविच्छेद अवाञ्छनीय भएको जनाएको हो । ‘तलाक’ दिने अभ्यास मुस्लिम धर्मको आधारभूत तत्व भए-नभएको विषयमा अदालतले बिहीबारबाट पुनरावलोकन सुरु गरेको थियो ।

तलाकका आधारमा विवाह बदर अवाञ्छनीय
‘मुस्लिम समुदायमा तीन तलाक अभ्यास विवाह बदरका लागि वाञ्छनीय देखिँदैन,’ प्रधानन्यायाधीश जेएस खिहरले नेतृत्व गरेको पाँच सदस्यीय इजलासले भनेको छ । पूर्वकेन्द्रीयमन्त्री तथा वरिष्ठ अधिवक्ता सल्मान खुर्सिदले तलाक न्यायिक छानबिनको विषय नभएको र महिलाले पनि तीन तलाकप्रति  असहमति जनाउन पाउने अधिकार रहेको बताए । सो विषययमा निरन्तर सुनुवाइ भइरहेको अदालतले जनाएको छ । सर्वोच्चको इजलासमा हिन्दू, शिख, क्रिस्चियन, जैन र मुस्लिम धर्मबाट प्रतिनिधित्व गर्ने पाँच न्यायाधीश छन् ।

सूची तयार पार्न निर्देशन
सुनुवाइ गर्नुपूर्व सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकको अभ्यासमा प्रतिबन्ध लगाइएका मुस्लिम र गैरमुस्लिम देशहरूको सूची तयार पार्न खुर्सिदलाई निर्देशन दिएको थियो । खुर्सिदले पाकिस्तान, अफगानिस्तान, मोरक्को र साउदी अरबजस्ता मुस्लिम बाहुल्यता रहेका देशमा सम्बन्धविच्छेदका लागि पुरुषले दिने तीन तलाकमाथि प्रतिबन्ध लगाइएको जानकारी दिएका थिए ।

संविधानको प्रस्तावनाविपरीत
तीन लताक संविधानको प्रस्तावनाविपरीत भएको अधिवक्ता राम जेथमालनीले तर्क छ । ‘तीन तलाक विभेदपूर्ण छ । यो पक्रिया मुस्लिमहरूको पवित्र ग्रन्थ कुरानको सिद्धान्तविपरीत पनि छ । कुनै पनि अभियानले यस अपराधपूर्ण प्रथालाई जोगाउन सक्दैन । यो प्रथा संविधानको प्रस्तावनाविपरीत छ,’ उनले भने । पत्नीलाई पूर्वपत्नी बनाउन कुनै कानुनले अनुमति नदिएको बताउँदै तलाक प्रथा असंवैधानिक भएको उनले बताए ।

सुनुवाइको समर्थन र विरोध
मुस्लिम समुदायमा पतिले तीनपटक तलाक शब्द उच्चारण गरेकै आधारमा पत्नीसँग सम्बन्धविच्छेद हुने केही सीमित मुलुकमध्ये भारत पनि एक हो । यस अभ्यासले महिलामाथि विभेद गरेको पीडित महिला र अधिकारवादीले गुनासो गर्दै आएका छन् । धार्मिक मामिलामा अदालतले हस्तक्षेप गरेको भन्दै केही मुस्लिम समूह अदालतको सुनुवाइ पक्रियाप्रति असन्तुष्ट छन् । तर, पीडित महिलाले भने अदालतको प्रारम्भिक सुनुवाइमा खुसी जनाएका छन् । अदालतले पारम्परिक लामो अभ्यास उल्टाइदिने उनीहरूले अपेक्षा गरेका छन् ।

ट्रिपल तलाक दिएर सम्बन्धविच्छेद गर्ने संस्कार सदियौँदेखि मुस्लिम समुदायमा प्रचलित भए पनि मुस्लिमहरूको सारिया कानुन र मुस्लिम धर्मग्रन्थ कुरानमा भने उल्लेख नभएको स्वयं मुस्लिम विद्वान्हरू बताउँछन् ।

समानताको अधिकार उल्लंघन
पीडितका तर्फबाट वकालत गर्दै वरिष्ठ अधिवक्ता राम जेथमालनीले संविधानअनुसार तीन तलाक कानुनविपरीत भएको बताए । ‘तलाकको अधिकार पतिलाई मात्र छ, पत्नीलाई छैन ।

यसले संविधानको धारा १४ मा उल्लिखित समानताको अधिकार उल्लंघन गरेको छ,’ जेथमालनीले भने । ‘सम्बधविच्छेदलाई अनुमति दिएर तलाकलाई पवित्र बनाउन सकिँदैन । एकपक्षीय रूपमा विवाह अन्त्य भएको घोषणा घृणात्मक भएकाले यो अभ्यास त्याग्न लायक छ,’ उनले भने ।