दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिलाई १४ दिन नेपाल घुमाउँदा...
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.
अपडेट

  गच्छदारले २०६४ साल १८ माघमा बालुवाटारमा कांग्रेसका शीर्ष नेताबीच छलफल गर्दा कांग्रेस छोड्नुपरेको यथार्थ सुनाउँदै गर्दा भावुक बन्दै गए । उनी भावुकतामा पुग्दै गर्दा माइकले काम गर्न छोड्यो ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

हलिउडका चर्चित निर्माता हार्वे विन्स्टेइनका एकपछि अर्को गर्दै यौनजन्य हिंसाका घटना सार्वजनिक हुने क्रम बढेको छ । न्यूयोर्क टाइम्सले निर्माता हार्वेले यौन शोषण गर्ने गरेको सार्वजनिक गरेपछि यौन उत्पीडनमा परेका…
पूरा पढ्नुहोस् »

आजभोलि धेरैमा मुटुसम्बन्धी रोग देखा पर्ने गरेको छ । चिकित्सकहरू पनि पछिल्लो समय मुटुरोगी बढेको बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार हाम्रो दैनिक जीवनशैली र विभिन्न कारणले मुटुसम्बन्धी रोग हुने गरेको छ…
पूरा पढ्नुहोस् »

युरोपेली मुलुक अस्ट्रियामा आइतबार आमनिर्वाचन सम्पन्न भएको छ । मत सर्वेक्षणहरूले युवा नेता सिबास्टियन कुर्जले नेतृत्व गरेको कन्जरभेटिभ पिपुल्स पार्टी (ओभिपी) अग्र स्थानमा आउने प्रक्षेपण गरेका छन् । पिपुल्स पार्टी…
पूरा पढ्नुहोस् »

पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय फुटसल प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको नेपाली टोली आइतबार एएफसी छनोट फुटसल च्याम्पियसिपमा उज्वेकिस्तानसँग १४–१ को भारी अन्तरले पराजित भएको छ । इरानमा सञ्चालन भइरहेको प्रतिस्पर्धामा नेपालले पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलमै…
पूरा पढ्नुहोस् »

– आसन्न निर्वाचनमार्फत संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान ०७२ को कार्यान्वयन गरी सुशासन र भ्रष्टाचारमुक्त प्रशासनको बाटोमा हिँडेर देश र जनताको सेवामा अविराम लाग्यौँ भने अबका दिनमा सबल, सक्षम र…
पूरा पढ्नुहोस् »

अभिनेत्री केकी अधिकारीले म्युजिक भिडियो निर्देशक विशाल भण्डारीलाई निर्देशक लिएर फिल्म निर्माण गर्न लागेकी छिन् । त्यसो त उनी ‘लभ साशा’ फिल्मकी सहनिर्माता पनि हुन् । लभ साशाले व्यावसायिक सफलता…
पूरा पढ्नुहोस् »

उहिले मानिस शक्तिदेखि निकै डराउँथे । पहिले प्रकृतिका रहस्यसँग अपरिचित भएको मान्छेले हरेक समस्याको समाधान पनि अदृश्य शक्तिमा खोजी पस्थ्यो । त्यही भएर नाग देवता, जल देवता, सूर्य देवता, भूमि…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   बैशाख ३०, २०७४
राष्ट्रपति मुनसँग ट्रेकिङ गाइड लामिछाने ।

डेमोक्र्याटिक पार्टीका नेता मुन जाए इन दक्षिण कोरियाको नयाँ राष्ट्रपति चुनिएपछि विश्वभर चर्चा छ । यो मानेमा कि उनी उदारवादी नेता हुन्, उत्तर कोरियासँगको सम्बन्धको सवालमा पनि । मानवअधिकारवादी वकिलसमेत रहेका मुन सन् २०१२ मा पूर्वराष्ट्रपति पार्क गुन हेसँग पराजित भएका थिए । तर, उनै पार्क भ्रष्टाचार प्रकरणमा दोषी ठहरिएपछि ताजा मतमार्फत नयाँ राष्ट्रपतिको पद मुनकै काँधमा आइपुग्यो । स्मरण रहोस्, सन् १९७० को दशकमा पार्कका पिता अर्थात् तत्कालीन सैनिक शासक पार्क चुङ हीविरुद्ध प्रदर्शन गर्दा मुन जेलको छिँडीमा पुगेको राजनीतिक इतिहास छ । शान्तिप्रिय राष्ट्रपति मुन नेपालप्रिय उत्तिकै छन् । दुईपटक नेपाल भ्रमणमा आइसकेका उनी पछिल्लोपटक जुन २०१६ मा आए । त्यतिवेला मुनलाई १४ दिनसम्म घुमाउने व्यक्ति थिए, भक्तराम लामिछाने । नयाँ पत्रिकासँग ट्रेकिङ गाइड लामिछानेले राष्ट्रपति मुनसँगको यात्रा, बसाइ र उनको स्वभावबारे अनुभव सुनाएका छन् :

दक्षिण कोरियाका फोटो पत्रकार थाक जे ह्यन्गसँग मेरो पुरानै चिनजान थियो । उनले मलाई आफ्नो देशका एक उच्च नेताले नेपाल भ्रमण गर्न चाहेको र सघाउन अनुरोध गरे । उनले प्रस्ताव गरेका व्यक्ति थिए, भर्खर राष्ट्रपति चुनिएका मुन जाए इन । नेपालमा भूकम्पपछिको क्षति बुझ्न चाहेको र हिमाली क्षेत्रमा ट्रेकिङ पनि गर्न चाहेको भन्दै मुनको भ्रमणका लागि सम्पूर्ण व्यवस्था मिलाइदिन भने । ह्यन्ग मुनको टिमका फोटो पत्रकार हुन् । पेसाले ट्रेकिङ गाइड नै रहेको मलाई दक्षिण कोरियाका प्रभावशाली नेतालाई नेपाल घुमाउने जिम्मेवारी आउनु खुसीकै कुरा थियो । मैले भ्रमणको प्याकेज तयार पारेर खबर गर्ने वचन दिएँ ।

पहिलो भ्रमणमा घोरेपानी–पुनहिल मार्गमा ट्रेकिङ गरेका रहेछन्, मुनले । त्यसैले मैले यसपटक लाङटाङ–गोसाइँकुण्ड–धुन्चे ट्रेकिङ मार्ग रोजेँ । त्यही यात्राका क्रममा भूकम्पले भत्काएका संरचना देखाउने योजना बनाएँ र काठमाडौंमा पनि ऐतिहासिक क्षेत्र घुमाउने लिस्ट तयार पारेँ । तयार पारेको प्याकेज ह्यन्गलाई पठाएँ । मेरो प्रस्ताव दायाँ–बायाँ नगरी ‘ओके’ भयो । मुनसहित चारजनाको टोली नेपाल आउने कुरा भयो ।

नुवाकोटको बेलकोटस्थित आरुखर्क माविमा मुनको स्वागत ।

१३ जुन २०१६ मा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ल्यान्ड हुनुअगावै स्वागतका लागि प्रतीक्षारत थिएँ । टोलीको आगमनलाई मैले स्वागत गरेँ । त्यहाँको भाषामा दख्खल राख्ने भएकाले मुनसँग सीधा कुरा गर्न मलाई कुनै अप्ठ्यारो थिएन । तर, पहिल्यै थाहा थियो, उनी कोरियामा पूर्वराष्ट्रपति पार्कका कारण निम्तिएको राजनीतिक तनावबाट टाढिएर शान्ति खोज्न पनि नेपाल आएका थिए । आफ्नो नेपाल भ्रमण गोप्य राख्न चाहन्थे उनी । त्यसैले विशिष्ट नेता मुनले बासस्थानका लागि काठमाडौंको फाइभस्टार होटेल रुचाएका थिएनन् । उनकै इच्छाअनुसार मैले काठमाडौंनजिकै पुरानो शैलीको होमस्टेमा बासस्थान तयार गरिसकेको थिएँ । सामान्य कुराकानी र खानपिनपछि पहिलो रात बित्यो ।
भोलिपल्ट सामान्य जिप चढेर काठमाडौं छाड्दै नुवाकोट प्रवेश गरियो । पूर्वनिर्धारित प्याकेजअनुसार मैले नुवाकोटको बेलकोट लैजाँदै थिएँ । भूकम्पले ध्वस्त बेलकोटस्थित आरुखर्क माविसम्म पुर्याउनु थियो । त्यहाँ पुगेपछि उनले पुनर्निर्माण भइरहेको स्कुलमा भोलेन्टियर बनेर दुई घन्टा श्रमसेवा गरे । यसबाहेक काठमाडौंबाटै लगिएको एक लाख रुपैयाँबराबरको विज्ञान विषयको प्रयोगात्मक सामग्री हस्तान्तरण गरे।

सकाउनुपर्ने यात्राअनुसार समय निकै कम थियो । त्यही दिन जिपमा रसुवाको स्याफ्रुबेँसी पुगियो । त्यो रात स्याफ्रुबेँसीमै बित्यो । पहिलो दिनको लामो यात्रामै मुनबारे म अचम्मित भएँ । त्यो स्तरको कुनै पनि विदेशी नेता सामान्य जिपमा चढेर कच्ची बाटोको पीडा स्विकार्दै यात्रा गर्न सायद आनाकानी गर्छ । तर, मुनले त यात्रापछि समेत कुनै पीडा या दुःखेसो पोखेनन् । दुःख सहन सक्ने उनको तागत प्रभावित पार्ने खालको थियो ।

१५ जुनदेखि ट्रेकिङ सुरु भयो, स्याफ्रुबँेसीबाट । घोरेपानी–पुनहिल ट्रेकिङ गरिसकेकाले होला, उनमा आत्मविश्वास प्रस्टै देखिन्थ्यो । सामान्य कपडा लगाएर साधारण स्पोर्ट सुजमै मुन हि“ड्न तयार भए । जबकि सधैँ ट्रेकिङ गाइड गर्ने हामी लवाइमा निकै व्यवस्थित थियौँ । कोरियाबाट आएको टोलीमा नेपालबाट मसहित नौजना थपिएका थियौँ ।

ट्रेकिङको पूरा अवधि ११ दिनको थियो । स्याफ्रुबेँसी हुँदै रुटका विभिन्न खण्ड पार गर्दै गोसाइँकुण्ड पुगिएको थियो । भूकम्पले पूरै गाउँ भत्किएर सयौँ पुरिएका बस्ती नियाल्दै, भूकम्पकै कारण भत्किएको रुट पन्छाउँदै यात्रा गरिएको थियो । यो अवधिमा मुनको आनीबानी नजिकबाट बुझ्ने मौका मिल्यो ।

उनी खासै धेरै नबोल्ने स्वभावका रहेछन् । रसरंगका कुरा त गर्दै नगर्ने । छोटो र ठिक्क कुरा मात्रै गर्ने, आफू थोरै बोल्ने र अरूका कुरा सुन्ने गर्दा रहेछन् । ठट्टाभन्दा पनि अरूका दुःखका कुरा सुनेर गम्भीर बन्ने गर्दा रहेछन् । यात्रामा उनले आफू जेल पर्दाको कहानी पनि सुनाए । १९७० को दशकमा तत्कालीन आर्मी शासनले आर्मीको कडा कोर्स गर्न लगाएको रहेछ । ट्रेकिङ रुट आसपासका घरहरू नराम्रोसँग भत्किएको देखेपछि उनी टक्क अडिन्थे । एक टकसँग नियाल्थे र तथ्य बुझ्न चाहन्थे । घटनाको विवरण सुनेपछि निराश हुन्थे ।

भूकम्पपछि लाङटाङ क्षेत्रमा लजहरू पुनर्निर्माण भएका थिएनन् । समस्या धेरै थियो । तर, मुनले बसाइको असहजता कहिल्यै व्यक्त गरेनन् । यात्रामा उनलाई कोरियन खानाको समेत व्यवस्था गरेका थियौँ । तर, उनले खान रुचाएनन् । नेपाली स्वादमै जोड गरे । कोरियनका लागि वाइन पिउनु चिया पिएजस्तै हो । हामीले ब्रान्डेड रक्सीको व्यवस्था पनि मिलाएका थियौँ । तर, नेपाली घरेलु रक्सीकै स्वाद लिए । राति सुत्नुअघि एक पेग मात्रै लिन्थे । खासमा यात्रामा कसैसँग ठूलो व्यवहार देखाएनन् । जहिल्यै टोलीसँगै बसेर सामूहिक खाना खान रुचाउँथे ।

ट्रेकिङ रुटमा भेटिएका स्थानीयलाई उनी नमस्कार गरिरहन्थे । नेपालीले स्वागतस्वरूप हाँस्दै नमस्कार फर्काएपछि निकै खुसी हुन्थे । नेपालीको यही बानी बढी मनपर्ने सुनाउँथे । भत्किएका घरमा हाँसिरहेका नेपाली देख्दा उनी प्रभावित हुन्थे र भन्थे, आहा ! दुःखमा पनि कस्तो रमाउन सकेका । मुनले यात्राभर व्यक्तिगत काम कहिल्यै अरूलाई लगाएनन् ।

गोसाइँकुण्डमा एक–दुई घन्टा मात्रै बस्ने र तल लौरिबिनामा झरेर बास बस्ने प्याकेज योजना थियो । तर, गोसाइँकुण्ड पुगेपछि मुन तल झर्नै मानेनन् । मोहित भए उनी । उनकै जोडबलमा त्यो रात माथि नै बसियो । यात्रामा सबैभन्दा आनन्द गोसाइँकुण्डमै लागेको उनले सुनाएका थिए । ट्रेकिङको अन्तिम दिन धुन्चेमा खसी नै काटेर खुवाइयो । नेपाली स्वादमा बनाएको खसीको मासु खुब मन पराए । तर, फोटो खिच्न भने खासै सौखिन रहेनछन् । समय मिल्यो भने किताब पढ्न रुचाउने स्वभाव रहेछ ।

०००
ट्रेकिङ सकाएर २६ जुनमा काठमाडौं फर्कियौँ । दरबार स्क्वायर, असन र स्वयम्भूमा पनि घुमाइदिएँ । वनस्थलीमा रहेको एउटा बालगृहमा खाद्यान्न सहयोग गर्न पुगे । दरबार स्क्वायर घुम्दा उनी निराश भए । किनभने, पहिले देखेको दरबार यसपटक भूकम्पले क्षतिग्रस्त भएको थियो । असन घुम्ने उनकै इच्छा थियो । इन्द्रचोकमा लस्सी खाएका उनले असनमा नेपालको चिनो भन्दै एउटा सर्ट किने । चरेसका थाल र ढलौटका कचौरा पनि किने । असनमा किनेको त्यो सर्ट उनले कोरियामा टेलिभिजन अन्तर्वार्ताहरूमा लगाउने गरेको पनि फोटोमा देखिन्छ । २९ तारिखमा भुटानका लागि काठमाडौं छाड्दाछाड्दै मुनले मौका मिल्दा फेरि नेपाल भ्रमण गर्ने बताएका थिए ।

लाङटाङ–गोसाइँकुण्ड–धुन्चे ट्रेकिङका क्रममा स्याफ्रुबेँसीमा ।
रसुवा जिल्लाको पहिरो भन्ने ठाउँमा भूकम्पले भत्काएको संरचना नियाल्दै ।
ट्रेकिङ गर्ने क्रममा रिभरसाइड रसुवामा ।
भूकम्पमा लाङटाङमा मृत्यु भएकाको सम्झनामा गाउँलेले बनाएको स्मृति पार्कमा वृक्षरोपण गर्दै मुन । उनले पार्क निर्माणका लागि १० हजार रुपैयाँ सहयोग पनि गरेका थिए ।
गोसाइँकुण्ड नजिकैको लौरिविनायकमा ।
गोसाइँकुण्डको मनोरम दृश्य हेर्दै, आराम गर्दै ।
ट्रेकिङको अन्तिम दिन धुन्चेमा सामूहिक खाना खाँदै ।
पृष्ठभूमिमा काठमाडौंको दृश्य देखिने गरी स्वयम्भूमा फोटो खिचाउँदै ।
लाङटाङमा भूकम्पमा परी मृत्यु भएकाको शोकमा मौनधारण गर्दै मुन ।