उत्तर कोरिया भ्रमणका १० दिन - Naya Patrika

दश महिनायता सत्तासाझेदारी गरिरहेका प्रमुख दुई दल कांग्रेस–माओवादी केन्द्र बहुमतीय सरकार गठनको तयारीमा छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सहमतीय सरकार गठनका लागि बिहीबार सात दिनको समय दिए पनि उनीहरू बहुमतीय प्रक्रियाबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

अर्थशास्त्रीहरूले लेखेको र त्रिभुवन विश्वविद्यालय अर्थशास्त्र केन्द्रीय विभागका प्रमुख प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवालीले सम्पादन गरेको ‘पोलिटिकल इकोनोमी अफ नेपाल’ पुस्तक सार्वजनिक भएको छ । पूर्वअर्थमन्त्रीहरू सुरेन्द्र पाण्डे र डा. रामशरण महतका…
पूरा पढ्नुहोस् »

औषधिको मूल्यमा मनपरी भएको पाइएपछि स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाले सहुलियत दरमा सीधै कम्पनीबाट आयात गर्ने अभियान थालेका छन् । फार्मेसीबाट किनेका औषधि अत्यधिक महँगो भएको भन्दै उनले त्यसलाई रोक्न उत्पादक कम्पनीबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाल आयल निगमले नेसनल ट्रेडिङ लिमिटेडको टेकुमा रहेको ५१ रोपनी जग्गा खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ । कर्मचारीलाई बिदाइ गर्न हतार गरिरहेको नेसनलट्रेडिङलाई बैनाबापत निगमले २५ करोड रुपैयाँ दिन  लागेको…
पूरा पढ्नुहोस् »

बकिङघम दरबार, डाउनिङ स्ट्रिट, विदेशी दूतावास र वेस्टमिनिस्टरको सुरक्षाका लागि सेना खटिने बेलायतमा आतंकवाद जोखिमको तहलाई सबैभन्दा उच्च विन्दुमा पुर्याइएको छ । अतिवादीले सोमबार राति म्यानचेस्टरमा बीभत्स हमला गरेसँगै सरकारले…
पूरा पढ्नुहोस् »

पहिलोपटक युरोपा लिग जितेसँगै म्यानचेस्टर युनाइटेड सीधै युरोपियन च्याम्पियन्स लिगको समूह चरणमा छनोट  इंग्लिस क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड पहिलोपटक युरोपा लिग फुटबल प्रतियोगिताको च्याम्पियन बनेको छ । म्यानचेस्टरले शुक्रबार एज्याक्समाथि २–०…
पूरा पढ्नुहोस् »

संविधान कार्यान्वयनको ऐतिहासिक प्रक्रियाबाट हामी अगाडि बढ्दै छौँ । त्यस क्रममा हामीले ७ माघसम्म तीनवटै तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्छ । यसै क्रममा स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचन (प्रदेश नं. ३,…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाली पपसंगीतमा चर्चा कमाएका थोरै कलाकारमध्ये नवीन के भट्टराई पनि एक हुन् । १४ वटा एल्बममा स्वर भरेका भट्टराईका सबैजसो गीतले बजार पाए, श्रोताको साथ पाए । साँझपख एकान्तमा, तिमी…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपालको संसद् प्रायजसो आवश्यक काममा कम र अनावश्यक झमेलामा बढी समय बिताउने गर्छ । ०४८ पछिको संसदीय अभ्यासमा संसद्ले गम्भीर राजनीतिक विमर्श, आर्थिक नीतिमाथि सार्थक बहस, सामाजिक रूपान्तरणका कार्यसूचीलाई निष्कर्षमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

हस्तबहादुर केसी   |   बैशाख २८, २०७४

यात्रा संस्मरण –

हस्तबहादुर केसी मोहन वैद्य नेतृत्वको नेकपा क्रान्तिकारी माओवादीका नेता तथा पुराना लेखक हुन् । अन्तर्राष्ट्रिय सेमिनारमा सहभागी हुने क्रममा १० दिन उत्तर कोरिया पुगेर फर्केका केसीले त्यहाँ के देखे ? उनकै शब्दमा :

जनवादी गणतन्त्र कोरियाले १३ अप्रिल २०१७ देखि अप्रिल १९ सम्म प्योङयाङ साम्राज्यवादविरोधी तथा समाजवादसर्मथक लेखक-पत्रकारहरूको अन्तर्राष्ट्रिय सेमिनारको आयोजना गर्यो । सेमिनारमा सहभागिताका लागि कोरिया सरकारले निमन्त्रणा गरेको थियो । नेपाल–जनवादी गणतन्त्र कोरिया लेखक-पत्रकार मञ्चको नेतृत्वमा हामी कोरिया यात्रा गयौँ । १३ अप्रिल २०१७ मा चीनको बेइजिङ भएर चाइना विमानद्वारा साँझ ९ बजे उत्तरकोरियाको राजधानी प्योङयाङ पुग्यौँ । हामीलाई प्योङयाङस्थित प्योङयाङ कोरिओ होटेलमा राखियो । नेपालसहित ४६ देशका एक सय ५० जना लेखक-पत्रकार जम्मा भयौँ ।

१ वैशाख ०७४ का दिन बिहान ९ बजे सेमिनारको उद्घाटन भयो । सेमिनारमा नेपाल, चीन, बंगलादेश, बेलायत, फ्रान्स, रुस, फिनल्यान्ड, बेल्जियम, घानालगायतका देशका तर्फबाट पनि आ–आफ्ना कार्यपत्र प्रस्तुत गरिएका थिए । सेमिनारमा प्रमुख अतिथि वर्कर्स पार्टी अफ कोरियाका उपाध्यक्ष कमरेड किम की नाम हुनुहुन्थ्यो ।

१५ अप्रिलमा जनवादी गणतन्त्र कोरियाका संस्थापक नेता कमरेड किम इल सुङको १०५ औँ जन्मदिवस परेको थियो । त्यस दिन कोरिया सरकारले आफ्ना संस्थागत नेता सुङको १०५औँ जन्मजयन्ती बडो भव्य र उल्लासमय ढंगले प्योङयाङमा मनायो । हामी लेखक-पत्रकारलाई त्यस दिन बिहान ७ बजे नै जनमुक्ति सेना र जनतासमेत गरी एक लाखभन्दा बढीको उपस्थिति रहेको समारोहस्थलमा पुर्याइएको थियो । उक्त समारोहमा जनमुक्ति सेनाले ब्यान्डबाजासहिज पिटी प्रदर्शन गरेको थियो भने हजारौँ जनताले हातमा फूल लिएर नाचसहित प्रवेश गरिरहेका थिए । हामीलाई उत्तरतिरको प्याराफिटमा बसालिएको थियो । त्यसको ठीकमाथि कोरियन सुप्रिम लिडर किम जोङ उनले सिट ग्रहण गर्नुभएको थियो ।

समारोहको दक्षिणतिरको बाहिरबाट हजारौँ जनसमुदाय हातमा फूल समातेर नाच्दै गाउँदै भित्र पस्ने र पूर्वतिरबाट हजारौँ जनमुक्ति सेना अत्याधुनिक हतियारसहित मार्च पास गर्दै पश्चिमतिर बाहिरिने मिलाइएको थियो । अन्तिममा जनमुक्ति सेना अहिलेसम्म निर्माण गरिएका हातहतियार र मिसाइल टिप्पर ट्यांकमा बोकेर विश्वलाई नै चकित पार्ने गरी प्रदर्शन गर्दै बाहिरिने गरेको थियो ।

कार्यक्रम अवधिभर आकाशमा फाइटर विमान उडाइएको थियो । कार्यक्रममा विश्वभरका सञ्चारमाध्यमलाई बोलाइएको थियो र ठूलो संख्यामा पश्चिमी मुलुकका पत्रकार त्यहाँ पुगेका थिए । सिसिटिभीलगायत अत्याधुनिक क्यामराले सम्पूर्ण कार्यक्रमभर फोटो खिचे । साँझ ७ बजेदेखि ९ बजेसम्म त्यही मैदानमा भव्य सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो । एकलाखभन्दा बढी जनता उक्त कार्यक्रममा नाचगानसहित सहभागी थिए ।

उक्त कार्यक्रम सकिएपछि हामीलाई कमरेड किम इल सुङको जन्मघर लगियो । उक्त घर संग्रहालयका रूपमा खडा गरिएको रहेछ । उक्त घरको पूर्वपट्टि टी दुङ नदी बगिरहेको छ । कोरिया बसुन्जेल हामीलाई युद्ध संग्रहालय, किम इल सुङ मेमोरियल बिल्डिङ, सेन्ट्रल पार्टी स्कुल बिल्डिङ अफ कोरिया, सांस्कृतिक हाउस, खेलकुद कभर्ट हल, विज्ञान तथा प्रविधि बिल्डिङको भ्रमण गराइयो ।

किम इल सुङको पार्थिव शरीर राखेको ऐतिहासिक मेमोरियलको पनि हामीले अवलोकन गर्यौँ । विज्ञान तथा प्रविधिसम्बन्धी भवन यति भव्य थियो कि एकै समयमा पाँच हजार वैज्ञानिक बसेर कम्प्युटरमा काम गर्न सक्छन् । उक्त भवनमा कोरिया सरकारले निर्माण गरेका मिसाइलको नमुना प्रदर्शनका लागि राखिएको रहेछ । हामीले ती सबै ठाउँको अवलोकन र अध्ययन गर्यौँ ।

हामीलाई जमिनमुनि १०० मिटरभन्दा तल रहेको मेट्रो रेल यात्रामा पनि लगिएको थियो । बाल शिक्षण अस्पताल आदि भौतिक संरचना हेर्ने अवसर मिल्यो । उत्तर कोरियामा घर, सडक र अन्य भौतिक संरचना अत्यन्तै वैज्ञानिक ढंगले निर्माण गरिएको रहेछ । सडक अत्यन्तै ठूला र फराकिलो गरी निर्माण गरिएको रहेछ ।

उत्तर कोरियामा मजदुरहरूको नेतृत्व गर्ने कम्युनिस्ट पार्टीको नाम राखिएको छैन । कम्युनिस्ट पार्टीको काम गर्ने गरी सुरुदेखि नै त्यहाँ ‘वर्कर्स पार्टी कोरिया’ भन्ने छ । त्यसकै निर्देशन र योजनामा किम इल सुङको नेतृत्वमा कोरियामा समाजवादको स्थापना गरियो । जापानी र अमेरिकी दुई साम्राज्यवादलाई खरानी पारेर पठाइयो । राष्ट्रिय स्वाधिनतालाई अभेद्य किल्लाका रूपमा निर्माण गरिएको रहेछ । अमेरिकी साम्राज्यवाद भिडन्तमा आए, हामी लड्न तयार छौँ भन्दै आमनागरिक तयार भएको पाइन्छ । कोरियामा राष्ट्रियताको भावना ज्यादै प्रचुर रहेको छ । कोरियामा सर्वहारा वर्गको अधिनायकत्वअन्तर्गत समाजवादी व्यवस्था सञ्चालनमा रहेछ ।

आमजनतालाई सैनिकीकरण गरिएको रहेछ । पार्टीभित्र र राज्यभित्र नियम कानुन कडा छ । कार्यान्वयन पनि त्यत्तिकै कडाइका साथ पालना गरिएको पाइन्छ । वर्कर्स पार्टी कोरियाको केन्द्रीय समिति तीन सय सदस्यीय रहेछ । ५० वर्षमाथिका पाका र अनुभवप्राप्त व्यक्तिलाई मात्र पार्टीको नेतृत्व तहमा राखिने व्यवस्था रहेछ त्यहाँ । केन्द्रीय तह, क्षेत्रीय तह, काउन्टी (जिल्ला) तह र स्थानीय तह गरी चार तहमा पार्टी सञ्चालनको विधि पद्धति कायम गरिएको रहेछ । राज्यमा यसैबमोजिमको व्यवस्था हुने रहेछ ।

जनताका लागि गास, वास र कपासको ग्यारेन्टी राज्यले गरेको रहेछ । शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायात निःशुल्क रहेछ । जनसंख्या करिब तीन करोड छ । साक्षरता शतप्रतिशत रहेको छ ।

सहर र गाउँको विभेद अन्त्य गर्न तीव्र गतिका साथ सरकारले सहरीकरणको नीतिलाई कार्यान्वयनको तहमा अगाडि बढाएको पाइन्छ । सहरमा जनताका लागि ४०-५० तले गगनचुम्बी महल निर्माण गरिएको रहेछ र एक परिवारलाई एक फ्ल्याट निःशुल्क बस्ने व्यवस्था मिलाइएको रहेछ । गाउँमा देशभर वैज्ञानिक बसोवास पद्धतिअनुसार एउटै रङ र साइजका तीनतले भवन निर्माण गरेर सरकारले आमकिसानलाई निःशुल्क रूपमा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेको रहेछ । कोरियामा धानखेती मुख्य रहेछ । गहुँ, जौ, मकै र अन्य ठाउँ र सिजनअनुसारको खेतीपाती हुँदोरहेछ । त्यहाँको मुख्य खाना भात रहेछ ।

निजी सम्पत्ति छैन । बैंकहरू खोलिएको छैन । पैसा चल्तीमा छैन । एक रुपैयाँदेखि पाँच हजारसम्मका नोट काटिएको रहेछ । तर, प्रचलनमा छैनन्, ती नोट । मजदुर, कर्मचारीलाई आठ घण्टा अनिवार्य श्रम गर्नैपर्ने व्यवस्था रहेछ । त्यसमा श्रमको न्यूनतम ज्याला दिने व्यवस्था रहेछ । उनीहरूले सामान्य सीमाभित्र रहेर इच्छा लागेका खाने-लगाउने वा अन्य प्रयोजनका वस्तु सुलभ मूल्यमा प्राप्त गर्ने व्यवस्था मिलाइएको रहेछ ।

किसानलाई पनि उत्पादित वस्तु बिक्रीबाट आउने आयको सानो हिस्सा उपलब्ध गराउने व्यवस्था रहेछ । व्यक्तिगत सम्पत्ति नभएपछि उच्च, नीच विभेद र होचो, हेलो हुनुपर्ने हेपिनुपर्ने अवस्था छैन, त्यहाँ । ‘हामी सबै कोरियाली, कोरिया हामी सबैको’ भन्ने भावनाको विकास
गरिएको पाइयो ।

सामाजिक व्यवस्था शान्त, सुन्दर र समुन्नत रहेको देखिन्छ । ‘समग्र कोरिया नै आमकोरियाली जनताको साझा फूलबारी’ भन्ने धारणाको विकास गराइएको छ, जनतालाई । जनताको सांस्कृतिक चेतना पनि धेरै उच्च रहेको देखिन्छ । समाजवादी संस्कृति नै त्यहाँको मुख्य संस्कृति हो । पुरुष–महिला दुवैले कालो सुट लगाउँछन् । महिलाहरूले मिनीस्कर्ट र हिल जुत्ता बढी लगाउँछन् । राष्ट्रिय पोसााकको पनि त्यतिकै माया र कदर गर्दा रहेछन्, कोरियन महिलाहरू ।

लवाइ, खुवाइ र खानपान एउटै स्तरको भएकाले सबै समान देखिन्छन् । सहर बजारमा मात्र होइन, रेल वे स्टेसनमा रेलबाट ओर्लिने र चढ्ने हजारौँ जनता एउटै समान पोसाक टाइसुटमा सजिएर हिँडेको देखिन्छ । वर्कर्स पार्टी कोरिया र कोरियाली समाजवादले जनताको जीवनस्तर धेरैमाथि पुर्याइदिएको छ ।

माथि उल्लिखित कोरियाली समाजवादी शासन प्रणालीका मूल्य, मान्यताबाट नेपालका कम्युनिस्टहरूले सिक्न अति जरुरी देखिन्छ । १० दिनको उत्तरकोरिया बसाइमा मैले यस्तो अनुभूति गरेँ ।