हामी कस्तो नयाँ भारत चाहन्छौँ ? - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

-संसद् अवरोध खुलाउन सरकारले एमालेसँग सहमति गर्दा मधेसी दल फेरि भड्किए -शीर्ष बैठकमा प्रचण्ड, देउवा र ओलीबीच भनाभन -यस्तो छ संशोधन फेल गर्ने एमालेको रणनीति -सहमतिको गोलचक्करमा देश संसद् अवरोध…
पूरा पढ्नुहोस् »

एक दशकदेखि सिने क्षेत्रमा संघर्षरत दीपा थापा नृत्यमा राम्रो दख्खल राख्छिन् । ‘कारबाही’ बाट सिने क्षेत्रमा डेब्यु गरेकी उनले ‘द रेन्ज’, ‘लुट कम्पनी’, ‘मेरो देश’लगायतका चलचित्रमा काम गरेकी छिन् ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

चलचित्र ‘घामपानी’ हेर्न नयाँ शक्ति पार्टीका संयोजक डा. बाबुराम भट्टराई र नेतृ हिसिला यमी कुमारी हलमा पुगेका छन् । जातीयताले मान्छेको जीवनमा निम्त्याएको कथामा आधारित घामपानी बैशाख १ गते रिलिज…
पूरा पढ्नुहोस् »

दैनिक काम सकेर फुर्सदमा टेलिभिजन हेर्नु राम्रै हो । आवश्यकताअनुसार आफूलाई मन पर्ने कार्यक्रम हेर्दा ‘मुड फ्रेस’ पनि हुनुका साथै विभिन्न जानकारी पनि प्राप्त हुन्छ । तर, कतिपय व्यक्ति भने…
पूरा पढ्नुहोस् »

जिल्लाको चुहानडाँडा गाउँलाई ‘सहकारी गाउँ’ घोषणा गरिएको छ । पूरै गाउँमा सहकारी संस्था खोलिएपछि गाउँलाई सहकारी गाउँका रूपमा घोषणा गरिएको हो । कुनै वेला बचत, ऋणका कारोबार गर्न गाउँमा बैंक,…
पूरा पढ्नुहोस् »

  पेरिस/ फ्रान्समा आइतबार राष्ट्रपतिको पहिलोे चरणको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । निर्वाचनमा ११ जना उम्मेदवारले प्रतिस्पर्धा गरेका छन् । स्थानीय समयअनुसार बिहान पाँच बजे सुरु भएको मतदान साँझ ७…
पूरा पढ्नुहोस् »

संकटा क्लबले विशाल मेमोरियल गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिताको फाइनलमा स्थान बनाएको छ । बुधबार भएको सेमिफाइनलमा १० खेलाडीमा सीमित नेपाल पुलिस क्लबमाथि ३–० को रवाफिलो जित निकाल्दै संकटा उपाधिनजिक पुगेको हो…
पूरा पढ्नुहोस् »

‘नाइदर राइट नर लेफ्ट’ फ्रान्समा यसै साता भएको पहिलो चरणको राष्ट्रपति निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी मत ल्याएर दोस्रो चरणमा प्रवेश गरेका उम्मेदवार म्याक्रोंले आफू र आफ्नो दलको राजनीतिक दृष्टिकोणबारे भनेको भनाइ…
पूरा पढ्नुहोस् »

राजकीय भ्रमणको दुई दिन (४ र ५ वैशाख)पछि राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको भारत बसाइको औचित्य र उद्देश्य सम्पन्न भयो । आएको दिन औपचारिकता निभाएर भोलिपल्ट उनका सबै उच्चस्तरीय भेटवार्ता सम्पन्न भए…
पूरा पढ्नुहोस् »

स्थानीय तहको प्रथम चरणको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता गर्ने दिन नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक दलले आआफ्ना चुनावी प्रतिबद्धता र घोषणापत्र मतदातासमक्ष सार्वजनिक गर्दै छन् । मंगलबार मात्र कांग्रेसले पनि आफ्नो घोषणापत्र…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

राजदीप सरदेसाई   |   बैशाख ०८, २०७४

जुन दिन आरएसएस प्रमुख मोहन भागवत गौहत्याविरुद्ध राष्ट्रिय कानुन बनाउन आह्वान गरिरहेका थिए, म गोवामा एक मन्त्रीसँग डिनर गरिरहेको थिएँ । मेनुमा थियो, पोर्क साँर्पोटेल (पोर्चुगिज मांसहारी व्यञ्जन) र बिफ (गाईको मासु) चिल्ली फ्राई । मैले मन्त्री महोदयलाई उनी भागवतको आह्वानलाई कसरी लिन्छन् भनेर सोधेँ । उनले सौम्य मुस्कानसहित भने, ‘भागवतजी नागपुरमा बस्नुहुन्छ, हामी यहाँ गोवामा छौँ । एक भारत थरिथरी आहार, अब डिनरको स्वाद लिऊँ ।’ हैदरावादका सांसद ओबैसीको भाइरल भइरहेको टिप्पणीका अनुसार यो ‘यम्मी–मम्मी’ राजनीतिको उदाहरण हो ।

सत्य के हो भने गोवामा भाजपा आफ्नो राष्ट्रिय चरित्रभन्दा बिल्कुल फरक पार्टी हो, खासगरी उत्तर भारतीय स्वरूपभन्दा, । जहाँ संघ परिवारसँग जोडिएका गौरक्षक समूहले हिंस्रक किसिमको गाई राजनीति अघि बढाउन लागेको छ । यसको उद्देश्य अल्पसंख्यक समूहलाई आतंकित गर्नु हो । गोवामा भाजपाका १३ विधायकमध्ये सात क्याथोलिक छन् । यहाँको सरकार साना दल तथा स्वतन्त्र विधायकको समर्थनमा बनेको छ । यहाँको भाजपाले अल्पसंख्यक क्याथोलिक समुदायसँग सम्बन्ध बनाएन भने टिक्नै सक्दैन । गोवा एक मात्र यस्तो राज्य हो, जहाँ आंशिक रूपले नै सही, भाजपाले आफ्नो हिन्दू बहुसंख्यकको पार्टी हुनुको छवि तोड्न सकेको छ । भाजपा देशको सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या भएको प्रदेशमा एकजना मुस्लिमलाई सिट दिएर पनि जित्न सक्छ, तर गोवामा सक्दैन । हरियाणामा गाईको मासु बिक्री गर्ने वा खाने कार्यविरुद्ध कानुन ल्याउन सक्छ, तर गोवामा सम्भव छैन ।

भाजपा जब भौगोलिक रूपमा विस्तार भएर साँचो अर्थमा भारतीय पार्टी हुने प्रयास गरिरहेको छ भने उसको सामना आफ्नै हिन्दुत्ववादसँग हुनेछ । पूर्वोत्तर भारत खासगरी अरुणाञ्चल, नागाल्यान्ड, मेघालय तथा मिजोरमजस्ता राज्यमा भाजपाले राममन्दिर या गौवधजस्ता केन्द्रीय मुद्दाको आधारमा पकड जमाउन सक्नेछैन । यहाँ उसले संघीय सत्ताको साझेदारीको उदार व्यवस्था स्थापित गर्न प्रयास गरेको छ, जसमा केन्द्र र राज्यका परस्पर फाइदाको गठबन्धन व्यवस्थामा संसाधनलाई साझेदार बन्छन् । कुनै पनि हालतमा सत्ता हासिल गर्नेबाहेक पूर्वोत्तरका यी राज्य तथा दिल्लीको मोदी सरकार जोडिने कुनै वैचारिक लगाव छैन । यस्तै विसंगति दक्षिणको केरल र तमिलनाडुजस्ता राज्यमा पकड जमाउने भाजपाको प्रयासमा पनि देख्न सकिन्छ । केरलमा स्थानीय भाजपाले आफूलाई पार्टीको परम्परागत दृष्टिकोणबाट अलग गरेको छ ।

नैतिक र बौद्धिक रूपले द्विविधाग्रस्त भइसकेको विपक्ष होइन, भाजपाका लागि भारतको विविधता नै एकै खालको धार्मिक सांस्कृतिक समानता स्थापित गर्ने प्रयासमा सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । आरएसएसले २०१९ को निर्वाचनमा दुईतिहाइ बहुमत ल्याई हिन्दूराष्ट्र स्थापित गर्ने कल्पना गरिरहेको छ, तर भाजपाले देशको गणतान्त्रिक संविधानसँग यस्तो केही गरे ठूलो मूल्य चुकाउनु पर्नेछ । प्रधानमन्त्री मोदीले आफूलाई गौरक्षक राजनीतिबाट टाढा गर्ने जुन कोसिस गरिरहेका छन्, त्यो विनाकारण छैन । उनलाई थाहा छ, त्यो नगरे उनको सबैलाई साथै लिएर अघि बढ्ने छवि नष्ट हुन सक्छ । यहाँ जोड दिनुपर्छ, अम्बेडकरको संवैधानिक भिजन यस्ता व्यक्तिगत अधिकार तथा स्वतन्त्रताको वरिपरि घुम्छ, जुन भारत अनेक पहिचानको भूमि हो भन्ने धारणामा आधारित छ । १९४७ मा महात्मा गान्धीले भन्नुभएको थियो, ‘म कसैलाई गौवध नगर्न कसरी बाध्य बनाउन सक्छु, जबसम्म ऊ आफैँ त्यही चाहँदैन । भारतीय संघमा केवल हिन्दू मात्र रहून् भन्न सकिँदैन । यहाँ मुस्लिम, पारसी, इसाइ र अन्य धार्मिक समूह पनि त छन् ।’  त्यसको ७० वर्षपछि भारतले महात्मा गान्धीको कि आरएसएसका सञ्चालकको ‘नयाँ’ भारत छान्ने भनी फेरि निर्णय गर्ने वेला आएको छ ।
(सरदेसाईं भारतका वरिष्ठ टिभी पत्रकार हुन्)