आरएसएसले बनाएका मुख्यमन्त्री - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

पहिलो चरणको स्थानीय तह निर्वाचन बहिस्कार गरेको राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल दोस्रो चरणको निर्वाचनमा पनि सहभागी नहुने भएको छ । राजधानीमा आज पत्रकार सम्मेलन गर्दै राजपा नेपालका नेताहरूले सरकारले आफ्ना…
पूरा पढ्नुहोस् »

अभिनेता कमल हसनकी हिरोइन छोरी श्रुति हसनले आफू बिहेअघि नै आमा बन्न तयार भएको बताएकी छिन् । ३१ वर्षीया श्रुतिको यो कुराले अहिले बलिउड मात्र होइन, दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगमै…
पूरा पढ्नुहोस् »

डोल्पामा पहिलो पटक सुत्केरी महिलाको सफल शल्यक्रिया गरिएको छ । जिल्ला अस्पतालमा यस अघि सुत्केरी महिलाको शल्यक्रिया गरिएको थिएन् । शल्यक्रिया गरिएपछि खतराको मुखमा पुगेकी एक सुत्केरी महिलाको ज्यान जोगिएको…
पूरा पढ्नुहोस् »

अलैँचीको विरुवा रोप्ने सिजन सुरु भएसँगै लमजुङमा अलैँचीको नयाँ मुल्य निर्धारण गरिएको छ । जिल्ला कृषि विकास कार्यालय लमजुङ र नेपाल अलैँची व्यवसायी महासंघ लमजुङ शाखाले संयुक्त रुपमा अलैँचीको विरुवाको…
पूरा पढ्नुहोस् »

बकिङघम दरबार, डाउनिङ स्ट्रिट, विदेशी दूतावास र वेस्टमिनिस्टरको सुरक्षाका लागि सेना खटिने बेलायतमा आतंकवाद जोखिमको तहलाई सबैभन्दा उच्च विन्दुमा पुर्याइएको छ । अतिवादीले सोमबार राति म्यानचेस्टरमा बीभत्स हमला गरेसँगै सरकारले…
पूरा पढ्नुहोस् »

पहिलोपटक युरोपा लिग जितेसँगै म्यानचेस्टर युनाइटेड सीधै युरोपियन च्याम्पियन्स लिगको समूह चरणमा छनोट  इंग्लिस क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड पहिलोपटक युरोपा लिग फुटबल प्रतियोगिताको च्याम्पियन बनेको छ । म्यानचेस्टरले शुक्रबार एज्याक्समाथि २–०…
पूरा पढ्नुहोस् »

संविधान कार्यान्वयनको ऐतिहासिक प्रक्रियाबाट हामी अगाडि बढ्दै छौँ । त्यस क्रममा हामीले ७ माघसम्म तीनवटै तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्छ । यसै क्रममा स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचन (प्रदेश नं. ३,…
पूरा पढ्नुहोस् »

जसलाई फुर्छ कविता, सडकपेटीमा तरकारी बेच्दाबेच्दै । जो गजलका मतला, शेर, काफिया, रदिफ र बहर जन्माउँछन्, तरकारीको ठेलागाडा ठेल्दाठेल्दै । कवितामै उतार्छन्, स्वाभिमान । पेसाले सडकपेटीमा तरकारी बेच्ने उनी लेखनको…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपालको संसद् प्रायजसो आवश्यक काममा कम र अनावश्यक झमेलामा बढी समय बिताउने गर्छ । ०४८ पछिको संसदीय अभ्यासमा संसद्ले गम्भीर राजनीतिक विमर्श, आर्थिक नीतिमाथि सार्थक बहस, सामाजिक रूपान्तरणका कार्यसूचीलाई निष्कर्षमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   चैत ०७, २०७३

भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले उत्तर प्रदेशमा विशाल बहुमत हासिल गरेपछि त्यहाँको मुख्यमन्त्रीमा योगी आदित्यनाथलाई मनोनीत गरेको छ । यसबाट भाजपाको राजनीतिमा युजरनेम ‘विकास’ र पासवर्ड ‘हिन्दुत्व’ हो भन्ने प्रस्ट भएको छ । भाजपाको राजनीतिमा यो कुनै नौलो कुरा होइन । भाजपा निश्चय पनि विकासको कुरा गर्छ । अलिअलि त्यस्तो गर्छ पनि । तर, यसको पूरै अस्तित्व हिन्दुत्वको मुद्दामा टिकेको छ । जुन हिन्दुत्वमा पार्टीको मूल पहिचान छ, त्यस्तो स्थितिमा योगी आदित्यनाथजस्ता नेताहरूको ठूलो भूमिका रहेको छ । त्यसका साथसाथै वास्तविकता के पनि हो भने उत्तर प्रदेशमा हाल रहेका कार्यकर्तामा योगी आदित्यनाथ सबैभन्दा लोकप्रिय नेता हुन् । तसर्थ, आदित्यनाथ मुख्यमन्त्री बन्नुमा उनको आफ्नै लोकप्रियता तथा पार्टीको हिन्दुत्व राजनीतिको अहं भूमिका छ । अब उनका अगाडि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको विकासको एजेन्डालाई लिएर चल्ने चुनौती छ ।

 

तीन दिशा, एक लक्ष्य

 

उत्तर प्रदेशमा भाजपाको जुन सरकार बनिरहेको छ, त्यो तीन दिशातिर जाने देखिएको छ । तर, यी तीनैवटा दिशाको उद्देश्य एउटै छ– २०१९ को लोकसभा निर्वाचनमा विजय हासिल गर्ने । वास्तवमा, युपीका आममानिसले नरेन्द्र मोदीलाई ठूलो अपेक्षासहित भोट हालेका छन् । जो मानिस मुलायम, मायावती तथा अखिलेशको राजनीतिबाट वाक्क भइसकेका छन्, उनीहरूले मोदीको माध्यमबाट विकासको सपना देखेका छन् । ती मानिस अवसर चाहन्छन् र मोदीले उत्तर प्रदेशका आमजनतासँग कैयौँ बाचा पनि गरेका छन् । नरेन्द्र मोदीले उत्तर प्रदेशका आमजनतालाई नयाँ राजनीतिको भरोसा दिलाएका छन् । मोदी तुष्टीकरणको सट्टा सबैलाई सँगसँगै लगेर सबैको विकासको कुरा पनि गरिरहेका छन् । तर, आदित्यनाथको छवि त स्वच्छ छैन । न उनीसँग कुनै प्रशासनिक अनुभव नै छ, न विकासको काममा उनलाई जोडेर हेरिएको छ । उनको छवि अल्पसंख्यकविरोधी रहँदै आएको छ । उनी यस्ता नेता हुन्, जो प्रेमयुद्धको कुरा गर्छन् । आदित्यनाथ मुस्लिम समाजको आलोचना गर्नमा पनि अग्रणी छन् । उनले मानिसलाई तर्साउने, धम्काउने खालका अनेक टिप्पणी दिएका छन् ।

—बिजेपीले उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथलाई बनाएबाट बिजेपीको राजनीतिमा युजरनेम ‘विकास’ हो भने पासवर्ड ‘हिन्दुत्व’ हो भन्ने प्रस्ट भएको छ ।

—आदित्यनाथको छवि स्वच्छ छैन । उनीसँग न कुनै प्रशासनिक अनुभव नै छ, न विकासको काममा उनलाई जोडेर हेरिएको छ । उनको छवि अल्पसंख्यक विरोधी रहँदै आएको छ ।

 

मुस्लिम समाजको डर

 

उत्तर प्रदेशको कुल जनसंख्यामा १८ देखि २० प्रतिशत मुस्लिम छन् । यति ठूलो समुदायको उपेक्षा गरेर कुनै पनि मुख्यमन्त्रीले कसरी प्रदेशलाई अगाडि बढाउन सक्छ ? उनीहरूको भरोस कसरी जित्न सक्छ ? हिजोसम्म जुन तरिकाले योगी आदित्यनाथ मुस्लिमविरुद्ध बोलिरहेका थिए, त्यस्तो स्थितिमा ‘सबैको साथ सबैका विकास’को एजेन्डालाई कसरी अगाडि बढाउन सकिन्छ ? यो शंका त जीवित रहिरहन्छ । मुस्लिम समाजका मानिसमा एक पत्रकारको त्रासको स्थिति त पहिलेदेखि नै रहेको छ । अब त्यो त्रास झन् बढ्ने निश्चित छ । इन्डिया टुडे टेलिभिजनको ‘एक्जिट पोल’ मा भाजपालाई भोट दिने मुस्लिमको संख्या केबल दुई प्रतिशत थियो । यति न्यून संख्या हुनुको भित्री कारण त्रास नै थियो । भाजपा अल्पसंख्यक तप्कालाई दोस्रो दर्जाको नागरिक बनाएर अघि बढ्न चाहन्छ भने वा त्यस्तो सन्देश दिन चाह्यो भने यो असाध्यै गलत सन्देश हुनेछ । भाजपाले लामो रस्साकस्सीपछि आदित्यनाथलाई अगाडि बढाएका कारण मुस्लिम समाजको त्रास वास्तविकतामा बदलिँदै गरेको देखिन थालेको छ । अल्पसंख्यकका साथ तुष्टीकरणको राजनीति भएको छ, तर त्यसका बदलामा आममानिस आदित्यनाथको राजनीतिलाई मन पराइदिनुपर्छ भन्ने हुन सक्दैन ।

 

राजदीप सरदेसाई

के नोक्सान हुन सक्छ ?

 

यसबाट भाजपालाई निकै ठूलो नोक्सान हुन सक्छ । अल्पसंख्यक मतदाताको त्यो वर्ग, जो कुनै पार्टीको कार्यकर्ता छैन, भाजपाबाट भड्किन सक्छ । युवाको तप्का टाढिन सक्छ, जो विकास, रोजगारी र अवसर चाहन्छ । यस्ता मतदाताका माझमा योगी आदित्यनाथ कुनै पनि कोणबाट ‘फिट’ हुँदैनन् । यस्तोमा योगी आदित्यनाथका अगाडि निकै चुनौती हुनेछ । उनी कुन तरिकाले प्रदेशको सरकार चलाउनेछन्, कुन हिसाबको राजनीति गर्नेछन् भन्नेले निकै अर्थ राख्छ । उनले निकै सम्हालिएर राजनीति गर्नुपर्नेछ । यहाँ यो पनि उल्लेखनीय छ कि भाजपा र नरेन्द्र मोदीले योगी आदित्यनाथलाई उत्तर प्रदेशको नेतृत्व सुम्पेर निकै ठूलो जोखिम लिएका छन् । त्यसो त आदित्यनाथलाई पनि मौका मिल्नुपर्छ भन्न सकिन्छ । तर, अब उनले निकै सवधानी अपनाउनु पर्नेछ । हिन्दुत्वको राजनीतिबाट नरेन्द्र मोदीले पनि गुजरातबाट आफ्नो पहिचान बनाएका थिए । तर, आफ्नो छविलाई निरन्तर बदलिरहन उनले लगातार मिहिनेत गरिरहेका छन् । अब आदित्यनाथले पनि उत्तिकै मिहिनेत गर्न आवश्यक छ ।

 

 

 

संघको दबाबको परिणाम

 

योगी आदित्यनाथलाई उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री बनाउन प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको जति भूमिका छ, त्योभन्दा बढी राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (आरएसएस) को छ । पार्टीलाई ३२५ सिटको यति विशाल बहुमत प्राप्त भएका वेला पनि हिन्दुत्वको राजनीति नगर्ने हो भने कहिले गर्ने त भन्ने आरएसएसलाई लागिरहेको छ । यसो किन पनि भने, गुजरातपछि उत्तर प्रदेशलाई आरएसएसले कैयौँ वर्षदेखि निकै आशाका साथ हेरिरहेको छ, वास्तवमा सन् १९०० को दशकदेखि नै । राम मन्दिर आन्दोलनका दिनदेखि नै आरएसएसले उत्तर प्रदेशलाई प्रयोगशाला बनाउने कोसिस गर्दै आएको छ । यसका नेतालाई त्यसवेलादेखि नै आशा थियो कि एक दिन बहुमत प्राप्त हुनेछ । त्यसपछि राम मन्दिर बनाइनेछ र हिन्दुत्वको झन्डा लहराइनेछ । मतदानको सुरुवातमै जब भाजपाले गति लिन थाल्यो, त्यसका कार्यकर्ता खुसी हुँदै अबिरजात्रा गर्न थालिहाले । संघ तथा भाजपाले यति ठूलो अपेक्षा झारखण्ड, महाराष्ट्र वा हरियाणामा कहिल्यै गरेको छैन । उनीहरूको हिन्दुत्वको एजेन्डा सधैँ नै उत्तर प्रदेशलाई ध्यानमा राखेर नै अगाडि बढ्दै आयो ।

यही अपेक्षाका कारण संघले नरेन्द्र मोदी र अमित शाहको जोडीमाथि दबाब दिएर आदित्यनाथलाई मुख्यमन्त्री बनाएको हो । अब संघ र भाजपाको कोसिस हिन्दुत्वको साथसाथ विकासको राजनीतिलाई पनि अगाडि बढाउने हुनेछ । केबल हिन्दुत्वको नाराले मात्र चिज अगाडि बढ्न सक्नेछैन । तैपनि, भाजपालाई निकै मुस्किल भने हुनेछैन । किनकि, विपक्षको स्थिति निकै कमजोर छ । बाँकी तमाम दलको विश्वसनीयता कम भएको छ । मानिसहरू कांग्रेस, बसपा र सपाको तुष्टीकरणको राजनीतिबाट वाक्क भइसकेका छन् । यी पार्टीले आफ्नो राजनीतिमा परिवर्तन ल्याउन सकेनन् भने तुलनात्मक रूपमा भाजपालाई आगामी कैयौँ वर्षसम्म फाइदा हुनेछ ।

 

हिन्दुत्वको जित

 

यो अनुकूलता कायम रहिरहोस् भनेर आदित्यनाथलाई मुख्यमन्त्री बनाउनुका साथसाथै दुई–दुईजनालाई उपमुख्यमन्त्री बनाइएको छ । एकजना केशवप्रसाद मौर्य हुन् । मौर्यमार्फत् भाजपाले पिछडिएको वर्गलाई निकटमा राख्ने कोसिस गरेको छ । अर्कोतर्फ दिनेश शर्मा हुन्, जसमार्फत् परम्परागत ब्राह्मण मतदातालाई खुसी राख्ने काम गरिएको छ । तर, यो पूरै प्रयासबाट स्पष्ट हुन्छ कि अन्ततः जित हिन्दुत्वको राजनीतिको भएको छ । सशक्त विपक्षको अभावमा यो राजनीति केही दिनसम्म चल्नेछ नै । भाजपा युवा मतदातालाई पनि आफूसँग जोडिराख्न सफल हुनेछ । तर, विकास भएन भने, मानिसलाई काम मिलेन भने, युवालाई रोजगारी मिलेन भने उनीहरू अर्को पार्टी खोज्न थाल्नेछन् ।

राजदीप सरदेसाई भारतका वरिष्ठ टेलिभिजन पत्रकार हुन् ।
बिबिसी हिन्दीबाट

तपाईंलाई सरदेसाईको विचार कस्तो लाग्यो ? np<space> पछि प्रतिक्रिया, आफ्नो नाम र ठेगानासमेत टाइप गरी ३३६२४ मा एसएमएस गर्नुहोस्, प्रतिक्रिया प्रकाशित हुनेछ ।