जातीय विभेदविरुद्धको क्रान्ति - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

  बनेपा–७ स्थित बसपार्कमा गौतम भोजनालय नामको होटल सञ्चालन गर्दै आएका दाहाल परिवारको सहस्यमय मृत्यु भएपछि उन्पन्न विवाद समाधान भएको छ । बनेपा नगरपालिका–२ का वडा अध्यक्ष हरिशरण घिमिरेसहित दुई…
पूरा पढ्नुहोस् »

अस्वस्थ भई अस्पताल भर्ना भएका बुवा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह निवास फर्किने क्रममा उनलाई लिन पूर्वयुवराज पारस नर्भिक इन्टरनेशनल हस्पिटल पुगेका थिए । सार्वजनिक जीवनमा त्यति नदेखिने पारस लामो कपालमा देखा…
पूरा पढ्नुहोस् »

अभिनेत्री सन्नी लियोन आमा बनेकी छिन् । सन्नी र डेनियल वेबरको जीवनमा एक बच्चीको आगमन भएको हो । केही दिनअघि मात्रै सन्नीले आमा बन्ने इच्छा सार्वजनिक गरेकी थिइन् । उनमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

पछिल्लो समय काठमाडौंलगायत विभिन्न सहर धुलाम्मे छन् । पुराना सवारीसाधनले पनि वायु प्रदूषण गरिरहेका छन् । धुलोबाट नाक, छालामा एलर्जी हुने, रुघा लाग्ने, फोक्सोसम्बन्धी विभिन्न समस्या हुने गर्छन् । धुलोबाट…
पूरा पढ्नुहोस् »

दुई महिना यता लमजुङमा लोडसेडिङ बढ्न थालेको छ । जिल्लामा निर्माण सम्पन्न जलविद्युत आयोजनाहरुबाट बढी विद्युत उत्पादन हुँदा लोडसेडिङ बढेको हो । बढी उत्पादन भएकै कारण लमजुङका जनताले अघोषित लोडसेडिङको…
पूरा पढ्नुहोस् »

सीमा विवाद सावधानीपूर्वक अवलोकन गरिरहेको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताको भनाइ अमेरिकाले चीन र भारतबीचको सीमा विवादप्रति गहिरो चासो देखाएको छ । चीन, भारत र भुटानको सीमामा रहेको दोकलामबारे नयाँदिल्ली र…
पूरा पढ्नुहोस् »

चार वर्षको सम्झौता बाँकी रहेकाले ब्राजिलियन स्ट्राइकर नेमार बिक्रीमा नराखेको बार्सिलोनाका अध्यक्ष जोसेपले स्पष्ट पारे पेरिस सेन्ट जर्मन (पिएसजी)को कीर्तिमानी प्रस्ताव नकार्दै बार्सिलोनाले ब्राजिलियन स्ट्राइकर नेमारलाई प्रशिक्षणमा समावेश गरेको छ…
पूरा पढ्नुहोस् »

जीवनका आखिरी दशक (सन् १८७३–१८८३)मा कार्ल माक्र्स आर्थिक दृष्टिले निश्चिन्त भएका थिए । लन्डन प्रवासका प्रारम्भिक वर्षका दारुण दारिद्रय रहेको थिएन । पिताको देहान्तपछि फ्रेडरिक एंगेल्स फुक्का भएर माक्र्स र…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का संस्थापक महासचिव हुन्, पुष्पलाल श्रेष्ठ । उनको निधन भएको ३९ वर्ष पूरा भइसकेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिस्ट घोषणापत्रलाई नेपाली भाषामा अनुवाद गर्दै पार्टी सञ्चालनसम्बन्धी नीति र…
पूरा पढ्नुहोस् »

५५ वर्ष पहिले सीमायुद्ध लडेका हाम्रा दुई छिमेकी देश चीन र भारत फेरि एकपटक आमने–सामने उभिएका छन् । भारत, भुटान र चीनको सीमानजिक चीन र भुटानबीच रहेको विवादित भूमिमा चिनियाँ…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा अहिले सामाजिक अभियन्ता महावीर पुन उपस्थित छन् । उनीसँग उनको अभियान र नेपालमा प्रविधिको विकासका विषयमा अन्तरक्रिया भइरहेको छ । महावीर पुनसँगको अविस्मरणीय अन्तरक्रिया प्रत्यक्ष हेर्नका लागि…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   चैत ०२, २०७३

नेपाली समाजमा वेलावेला देखिने जातीय विभेदजन्य घटनाले हाम्रो समाजमा जातीय समस्या अझै कतैकतै अवशेषका रूपमा रहेको संकेत गर्छन् । तर, सबैतिर यस्ता समस्या बाँकी छन् भन्नेचाहिँ होइन । कानुनी रूपमा धेरै अघि नै जातीय भेदभाव हटेको, कानुनले कसैलाई पनि ‘अछुत’ भन्नसमेत नपाइने व्यवस्था गरेको र जातीय भेदभावलाई कानुनी रूपमा दण्डनीय बनाइएको भए पनि समाजमा छिटफुट रूपमा जातीय विभेदका घटना अझै विद्यमान रहेकोमा शंका छैन । तर, यही समाजमा जातीय विभेदलाई चुनौती दिने आँट र हिम्मत भएका नेपालीको संख्या निकै बढ्दै गएको पनि देखिन्छ । यसै क्रममा पोखरा सिर्जनाचोककी कृष्णकुमारी गुरुङको परिवारले समाजमा एउटा सराहनीय काम गरेर देखाएका छन् । उनीहरूले आफ्नी छोरी तारा गुरुङ र उनका प्रेमी किरण परियारको विवाह धुमधामसाथ सम्पन्न गराएर जातीय विभेदविरुद्ध क्रान्ति नै गरेका छन् ।

तारा र किरणको विवाहमा दाइजो पूर्णतः निषेध गरिएको समाचारले पनि थप सकारात्मक सन्देश दिएको छ । हाम्रो समाजमा जातीय विभेदपछि दाइजो अर्को सामाजिक कलंकका रूपमा रहेको छ । दाइजोमा लैनो भैँसी नपाएको निहुँमा सिन्दुरसमेत हालिसकिएकी बेहुली छाडेर बेहुला पक्ष फर्किएको समाचार पनि सुन्नमा आउने हाम्रो समाजमा दाइजोका कारण कैयौँ गरिब परिवारका छोरीचेलीको विवाहसमेत हुन कठिन परिरहेकोसमेत देखिन्छ । हिमाल र पहाडमा भन्दा दाइजोको समस्या तराई मधेसमा अलि बढी नै देखिन्छ । त्यसैले दाइजो निषेध गरिएको यो विवाह थप स्वागतयोग्य छ । यसलाई सबैले अँगाल्न सक्नुपर्छ ।

मुखले जतिसुकै जातीय समानताको पक्षमा वकालत गरे पनि विवाहजस्ता सामाजिक सम्बन्धका सवालमा चाहिँ दशपटक सोच्ने वा त्यस्तो सम्बन्धको कल्पनै गर्न नसक्ने मानिसको हाम्रो समाजमा कुनै कमी छैन । पढेलेखेका सचेत व्यक्तिहरू पनि अन्तर्जातीय विवाहको पक्षमा खुल्न सकिरहेका छैनन् । उनीहरूले अरू सबै विषयमा जातीय समानता अवलम्बन गरे पनि विशेषगरी जब अन्तर्जातीय विवाहको विषय आउँछ, तब मुन्टो अर्कैतिर फर्काउने गर्छन् । यस्तोमा कृष्णकुमारीले आफ्नी छोरी तारा र उनका प्रेमी किरणबीचको प्रेमलाई हार्दिकतापूर्वक स्विकारेर बाजा बजाएर, गोडा धोएर ससम्मान विवाह सम्पन्न गराएको प्रसंगले समाजमा एउटा नयाँ उदाहरण स्थापित गरेको छ ।

क्रमिक रूपमा मेटिँदै गएको जातीय छुवाछुतको लक्ष्मण रेखा पार गर्न अझै कैयाैँलाई कठिन हुँदै गरेको समयमा तारा र किरणको विवाहको समाचारले एउटा सकारात्मक सन्देश दिएको छ । आजको सभ्य समाजमा पनि जातीय विभेद र दाइजोको तरबार चलाएर कसैमाथि उसको जातीय पहिचान वा गरिबीलाई आधार बनाई अपमानित गर्नु बर्बरता हो, अन्धविश्वास हो र अमानवीयता हो । यस्ता अमानवीय व्यवहारलाई जबसम्म सामाजिक रूपमा अस्वीकार गरिँदैन, तबसम्म कानुनमा व्यवस्था गर्दैमा समाजबाट छुवाछुत र जातीय विभेदका घटना निमिट्यान्न हुन सक्दैनन् । अझै पनि देशमा हिमाल, पहाड र तराई मधेस सबैतिर यस्तो अमानवीय समस्या कुनै न कुनै रूपमा टाँसिएर रहेका छन् । पूर्व, पश्चिम, सहर वा गाउँ जताततै जातीय अवशेषका झिल्का भेटिन्छन् । यस्ता झिल्काले हाम्रो समाजलाई भित्रभित्रै जलाइरहेको समयमा तारा र किरणको विवाहको समाचारले उत्साह थपेको छ । यस्ता घटनालाई निरुत्साहित होइन, प्रोत्साहित गरौँ । अनि मात्र समाजबाट जातीय विभेद र दाइजोको समस्या हट्न सक्छ ।