जातीय विभेदविरुद्धको क्रान्ति - Naya Patrika
Naya Patrika
Follow Us
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

स्थानीय निर्वाचन हुन डेढ महिना मात्रै बाँकी हुँदा पनि सरकार, निर्वाचन आयोग, राजनीतिक दल र मतदाता अन्योलमै १) मोर्चाको आन्दोलन संविधान संशोधन नगरी निर्वाचनमा सहभागी नहुने बताउँदै आएको मधेसी मोर्चा…
पूरा पढ्नुहोस् »

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले भारतीय स्थलसेनाका प्रधानसेनापति विपिन रावतलाई बुधबार नेपाली सेनाको मानार्थ महारथीको दज्र्यानी चिह्न प्रदान गरेकी छिन् । शीतलनिवासमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रपतिले भारतीय प्रधानसेनापतिलाई महारथीको दज्र्यानी चिह्न, खड्ग…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपालजस्तै भूपरिवेष्टित देश लक्जेम्बर्गको प्रथम राजदूतका रूपमा काठमाडौं आउँदा मलाई साँच्चै आनन्द लागेको छ । यद्यपि, काठमाडौंमा दूतावास छैन, त्यसैले दिल्लीस्थित दूतावासबाटै नेपाल मामिला हेर्ने गरिएको छ । डिसेम्बर २०१६…
पूरा पढ्नुहोस् »

युरोपियन मुलुकहरूका महिलाहरूले अत्यधिक रुचाउने पहिरन स्कर्ट नेपाली महिलाहरूको रोजाइमा पनि पर्न थालेको छ । विदेशी महिलाहरूहरेक सभा–समारोहमा स्कर्ट लगाउन मन पराउँछन् । सबै उमेर समूहका महिलाहरूलाई सुहाउने तथा लगाउन…
पूरा पढ्नुहोस् »

चालू आर्थिक वर्ष ०७३-७४ को बजेट आउनेबित्तिकै सरकार परिवर्तन भयो । संसद्बाट पूर्ण रूपमा बजेट पास नहुँदै सरकार ढलेकाले वर्तमान सरकारले बजेटको कार्यान्वयनको जिम्मा पायो । बजेट कार्यान्वयन प्रभावकारी गर्न…
पूरा पढ्नुहोस् »

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जलवायु परिवर्तन नियन्त्रणसम्बन्धी बाराक ओबामा प्रशासनका नीतिहरू खारेज गर्ने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन् । ह्वाइटहाउसमा आयोजित एक समारोहमा ट्रम्पले जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाको नीति…
पूरा पढ्नुहोस् »

छनोट चरण माध्यमबाट सन् २०१८ को विश्वकप फुटबल प्रतियोगितामा स्थान सुरक्षित गर्ने ब्राजिल पहिलो राष्ट्र बनेको छ । दक्षिण अमेरिकी छनोटअन्तर्गत बुधबार बिहान ब्राजिलले पाराग्वेमाथि ३–० को जित निकाल्दै अर्को…
पूरा पढ्नुहोस् »

वैशाख ३१ मा स्थानीय तहको निर्वाचन मिति घोषणा भएलगत्तै विभिन्न राजनीतिक दल आ–आफ्ना एजेन्डा लिएर जनतामाझ पुग्ने परम्पराको निरन्तरताको कार्यले बिस्तारै तीव्रता लिँदै छ । गाउँघरतिर नेताका अनुहार देखिन थालिएकाले…
पूरा पढ्नुहोस् »

ब्वाइज कट हेयर स्टाइल, ब्ल्याक जिन्स पाइन्ट, लङ ब्ल्याक ज्याकेट र गगल्स पनि ब्ल्याक । सुजाता कोइरालाको गेटअपमा खासै परिवर्तन थिएन, पहिलेभन्दा । तर, पदचापले संकेत गथ्र्यो, शारीरिक शक्ति केही…
पूरा पढ्नुहोस् »

एसियाली विकास बैंक र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले नेपालको यस आर्थिक वर्षको आर्थिक वृद्धिदर ६.२ प्रतिशतसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरेका छन् । नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्रालयले ६.५ प्रतिशत वृद्धि लक्ष्य प्राप्त…
पूरा पढ्नुहोस् »

काठमाडौं/फिल्म पत्रकार तथा समीक्षक दीपेन्द्र लामाको लेखन र निर्देशनमा बनेको फिल्म ‘घामपानी’को ट्रेलर सार्वजनिक गरिएको छ । वैशाख १ गते प्रदर्शन हुने फिल्म अन्तर्जातीय प्रेमकथामा बुनिएको छ । फिल्ममा दयाहाङ…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   चैत ०२, २०७३

नेपाली समाजमा वेलावेला देखिने जातीय विभेदजन्य घटनाले हाम्रो समाजमा जातीय समस्या अझै कतैकतै अवशेषका रूपमा रहेको संकेत गर्छन् । तर, सबैतिर यस्ता समस्या बाँकी छन् भन्नेचाहिँ होइन । कानुनी रूपमा धेरै अघि नै जातीय भेदभाव हटेको, कानुनले कसैलाई पनि ‘अछुत’ भन्नसमेत नपाइने व्यवस्था गरेको र जातीय भेदभावलाई कानुनी रूपमा दण्डनीय बनाइएको भए पनि समाजमा छिटफुट रूपमा जातीय विभेदका घटना अझै विद्यमान रहेकोमा शंका छैन । तर, यही समाजमा जातीय विभेदलाई चुनौती दिने आँट र हिम्मत भएका नेपालीको संख्या निकै बढ्दै गएको पनि देखिन्छ । यसै क्रममा पोखरा सिर्जनाचोककी कृष्णकुमारी गुरुङको परिवारले समाजमा एउटा सराहनीय काम गरेर देखाएका छन् । उनीहरूले आफ्नी छोरी तारा गुरुङ र उनका प्रेमी किरण परियारको विवाह धुमधामसाथ सम्पन्न गराएर जातीय विभेदविरुद्ध क्रान्ति नै गरेका छन् ।

तारा र किरणको विवाहमा दाइजो पूर्णतः निषेध गरिएको समाचारले पनि थप सकारात्मक सन्देश दिएको छ । हाम्रो समाजमा जातीय विभेदपछि दाइजो अर्को सामाजिक कलंकका रूपमा रहेको छ । दाइजोमा लैनो भैँसी नपाएको निहुँमा सिन्दुरसमेत हालिसकिएकी बेहुली छाडेर बेहुला पक्ष फर्किएको समाचार पनि सुन्नमा आउने हाम्रो समाजमा दाइजोका कारण कैयौँ गरिब परिवारका छोरीचेलीको विवाहसमेत हुन कठिन परिरहेकोसमेत देखिन्छ । हिमाल र पहाडमा भन्दा दाइजोको समस्या तराई मधेसमा अलि बढी नै देखिन्छ । त्यसैले दाइजो निषेध गरिएको यो विवाह थप स्वागतयोग्य छ । यसलाई सबैले अँगाल्न सक्नुपर्छ ।

मुखले जतिसुकै जातीय समानताको पक्षमा वकालत गरे पनि विवाहजस्ता सामाजिक सम्बन्धका सवालमा चाहिँ दशपटक सोच्ने वा त्यस्तो सम्बन्धको कल्पनै गर्न नसक्ने मानिसको हाम्रो समाजमा कुनै कमी छैन । पढेलेखेका सचेत व्यक्तिहरू पनि अन्तर्जातीय विवाहको पक्षमा खुल्न सकिरहेका छैनन् । उनीहरूले अरू सबै विषयमा जातीय समानता अवलम्बन गरे पनि विशेषगरी जब अन्तर्जातीय विवाहको विषय आउँछ, तब मुन्टो अर्कैतिर फर्काउने गर्छन् । यस्तोमा कृष्णकुमारीले आफ्नी छोरी तारा र उनका प्रेमी किरणबीचको प्रेमलाई हार्दिकतापूर्वक स्विकारेर बाजा बजाएर, गोडा धोएर ससम्मान विवाह सम्पन्न गराएको प्रसंगले समाजमा एउटा नयाँ उदाहरण स्थापित गरेको छ ।

क्रमिक रूपमा मेटिँदै गएको जातीय छुवाछुतको लक्ष्मण रेखा पार गर्न अझै कैयाैँलाई कठिन हुँदै गरेको समयमा तारा र किरणको विवाहको समाचारले एउटा सकारात्मक सन्देश दिएको छ । आजको सभ्य समाजमा पनि जातीय विभेद र दाइजोको तरबार चलाएर कसैमाथि उसको जातीय पहिचान वा गरिबीलाई आधार बनाई अपमानित गर्नु बर्बरता हो, अन्धविश्वास हो र अमानवीयता हो । यस्ता अमानवीय व्यवहारलाई जबसम्म सामाजिक रूपमा अस्वीकार गरिँदैन, तबसम्म कानुनमा व्यवस्था गर्दैमा समाजबाट छुवाछुत र जातीय विभेदका घटना निमिट्यान्न हुन सक्दैनन् । अझै पनि देशमा हिमाल, पहाड र तराई मधेस सबैतिर यस्तो अमानवीय समस्या कुनै न कुनै रूपमा टाँसिएर रहेका छन् । पूर्व, पश्चिम, सहर वा गाउँ जताततै जातीय अवशेषका झिल्का भेटिन्छन् । यस्ता झिल्काले हाम्रो समाजलाई भित्रभित्रै जलाइरहेको समयमा तारा र किरणको विवाहको समाचारले उत्साह थपेको छ । यस्ता घटनालाई निरुत्साहित होइन, प्रोत्साहित गरौँ । अनि मात्र समाजबाट जातीय विभेद र दाइजोको समस्या हट्न सक्छ ।