फिस्टेल एयर हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच प्रतिवेदन, एटिसी र पाइलटको कमजोरीले दुर्घटना - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.

भारतसँगको सन्धि–सम्झौता पुनरावलोकन गर्न प्रधानमन्त्रीलाई सुझाब – प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको आसन्न भारत भ्रमणमा राष्ट्रहितविपरीत सन्धि–सम्झौता हुनसक्ने भन्दै सांसदहरूले खबरदारी गरेका छन् । संसद्को उद्योग वाणिज्य तथा उपभोक्ता हित संरक्षण समितिले…
पूरा पढ्नुहोस् »

संविधान संशोधन र आसन्न निर्वाचनका विषयमा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको आह्वानमा पटकपटक वार्ता र छलफल भयो । पहिला कांग्रेस, एमाले र माओवादीबीच लामो छलफल भयो भने तत्पश्चात प्रमूख दलका नेताहरुसहित राजपा…
पूरा पढ्नुहोस् »

अभिनेत्री सन्नी लियोनका फ्यान भारतमा निकै छन् । अभिनेत्रीका साथै आइटम गर्लका रूपमा पनि पहिचान बनाएकी सन्नी जहाँ जान्छिन्, त्यहाँ उनलाई हेर्न दर्शकहरूको भिड लाग्ने गर्छ । सन्नी हालै एउटा…
पूरा पढ्नुहोस् »

सरकारले प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रका लागि आवश्यक पर्ने उपकरण वितरण सुरु गरेको छ । देशभर रहेका १५ वेड क्षमताका १ सय २० प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा चिकित्सकलाई उपचारमा आवश्यक पर्ने उपकरण वितरण…
पूरा पढ्नुहोस् »

विदेशबाट फर्किएका जिल्लाका युवाले १७ करोड लगानीमा कृषि व्यवसाय सुरु गरेका छन् । देशका विभिन्न जिल्लाका युवा एक–आपसमा मिली लमजुङमा कृषि व्यवसाय सुरु गरेका हुन् । देश–विदेशमा रही कृषि क्षेत्रमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

  लस याम्र्बसमा भ्यानले सर्वसाधारणलाई आक्रमण गर्न थालेपछि मानिस नजिकैका क्याफे तथा पसलभित्र लुकेर ज्यान जोगाएका थिए । नायिका लैला रौउअसले आक्रमणबाट बच्न एउटा रेस्टुरेन्टको फ्रिजभित्र लुक्नुपरेको बताएकी छिन् ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

प्रथम रामधुनी विद्यालय स्तरीय फुटबल प्रतियोगिता शुक्रबारदेखि सुरु भएको छ । प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमा पञ्चायत मावि, प्रिपाहाले नभदीप बोर्डिङ स्कुल, बक्लौरीलाई ३–० ले पराजित गरेको छ । पञ्चायत माविका लागि…
पूरा पढ्नुहोस् »

पृष्ठभूमि बुद्धशासनको विस्तारका लागि जम्बुुद्वीपभित्रका विभिन्न राजाले बुद्धलाई यथेष्ट सघाएका थिए । बुद्ध परिनिर्वाणको तीन सय वर्ष बितिसक्दासम्म पनि उनको शासनलाई सघाउने राजा प्रशस्त मात्रामा देख्नमा आएका थिए । यसबीच…
पूरा पढ्नुहोस् »

मनीषा कोइराला अर्थात् विरोधाभाषपूर्ण जीवनकी पात्र । कोइराला परिवार नेपालको राजनीतिक खानदान हो, तर त्यही खानदानकी छोरी मनीषाले आफ्नो जीवन राजनीतिमा होइन, फिल्ममा उतारिन् । सामन्यतया चेलीहरूलाई सानो हुँदा माइतीमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

यसपालि नेपालको तराईका कैलालीदेखि झापासम्मका जिल्ला एकैपटक बाढी र डुबानको चपेटामा परे । यस्तो कमै हुन्थ्यो । पूर्वी नेपालमा पानी पर्दा पश्चिमतिर पर्दैनथ्यो । मध्य भागमा बाढी आउँदा पूर्व र…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिकाको न्युजरुममा आज उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणासँग अन्तरक्रिया हुँदैछ । मुलुकको विकासमा निजी क्षेत्रका योगदान कति भन्ने विषयमा अन्तरक्रिया केन्द्रित हुँदैछ । अन्तरक्रिया फेसबुक लाइभ हेर्न तलको लिंकमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   माघ ०३, २०७३
fistel
फाइल तस्बीर

अच्युत पुरी
काठमाडौं, ३ माघ ।
२४ साउनमा गोरखाको सिर्दिवास गाविस फिलिमबाट त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ आइरहेको फिस्टेल एयरको हेलिकोप्टर नुवाकोटको ककनीआसपास आएपछि पाइलटले विमानस्थलको एअर ट्राफिक कन्ट्रोल टावरसँग सम्पर्क गरे । तर, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय जहाजहरूको यति धेरै चाप आयो कि कन्ट्रोल टावरमा उपलब्ध जनशक्तिले हेलिकोप्टरका पाइलटको सन्देश रिसिभ नै गर्न सकेनन् । ठूला जहाजको चाप भएका वेला हेलिकोप्टरपट्टि उनीहरूको ध्यान कम जाने गर्छ । त्यसपछि ककनीआसपासबाट काठमाडौं छिर्ने प्रयास गरेको हेलिकोप्टरलाई कुन हेलिल्यान्डबाट काठमाडौं छिर्ने भन्ने अलमल भयो । त्यसपछि पाइलटले मैजु पासबाट काठमाडौं छिराउने प्रयासमा हेलिकोप्टर बायाँ मोडेर करिब १५ सेकेन्ड अगाडि बढाएर पुनः ककनीतर्फ नै हेलिकोप्टर फर्काए । त्यसपछि कुइरोमा रुमल्लिएको हेलिकोप्टर नुवाकोटको बेतिनी डाँडास्थित चुच्चेभीरमा ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त भयो । दुर्घटनामा पाइलट रञ्जन लिम्बू र एक नाबालकसहित ७ जनाले ज्यान गुमाए ।

फिस्टेल हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच आयोगले आइतबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक प्रतिवेदनको निष्कर्ष यो हो । आयोजकका अनुसार विमानस्थलस्थित एटिसी टावरले अधिक चापमा काम गर्नुपर्ने बाध्यताको सिकार यो हेलिकोप्टर बनेको छ । ‘हेलिकोप्टर पाइलटको कमान्डमा हुने भएकाले दुर्घटनामा उनको प्रत्यक्ष हात देखिन्छ,’ दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य वरिष्ठ पाइलट सुवास थापाले भने, ‘तर, एटिसी टावरसँग पाइलटको कुराकानी हुन पाएको भए सायद परिस्थिति अर्कै हुने थियो ।’

दुर्घटनाको मुख्य कारण के थियो ?
जाँच आयोगका सदस्यसचिव तथा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यका अनुसार कुहिरोमा छिरेपछि हेलिकोप्टरको कमान्ड सम्हालेका पाइलटले विशिष्ट परिस्थितिमा देखाउनुपर्ने कौशल प्रदर्शन गर्न सकेनन् । उनी कुहिरोमा पसेपछि रुमल्लिए, त्यसआसपासको भौगोलिक अवस्थितिप्रति साक्षात्कार हुन नसकेका उनले हेलिकोप्टरलाई ‘क्लाइम्मिङ एटिच्युड’ (उचाइ लिइरहेको)मा उडाइरहेका थिए । सोही क्रममा हेलिकोप्टरको मुख्य पंखाले चुच्चेभीरको चट्टानमा छोयो र दुर्घटना भयो ।

हतारमा थिए पाइलट
पाइलट लिम्बूले सोही दिन रसुवामा उडान गरी काठमाडौं आएपछि अर्को उडान गोरखामा गरेका थिए । २२८६.२६ घन्टा उडान गरिसकेका पाइलट अनुभवी थिए । तर, त्यस दिन उनले गोरखाबाट निकै हतारमा हेलिकोप्टर उडाएको प्रत्यक्षदर्शीलाई उद्धृत गर्दै जाँच आयोगले जानकारी दिएको छ । गोर्खाबाट उडेदेखि नै हेलिकोप्टरलाई अनावश्यक रूपमा कुनै वेला निकै तल्लो उचाइ र कुनै वेला ज्यादै माथिल्लो उचाइबाट उडाएको आयोगले उल्लेख गरेको छ ।

हेलिकोप्टरमा खराबी थिएन
दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य तथा इन्जिनियर विष्णु बस्न्यातका अनुसार प्राविधिक रूपमा हेलिकोप्टरमा कुनै खराबी थिएन । त्यस दिन काठमाडौं र गोर्खाको मौसमी अवस्था पनि राम्रो थियो ।

यस्ता छन् सरोकारवालाका कमजोरी
जाँचका क्रममा फिस्टेल एयरले पनि हवाई सुरक्षा कायम गर्ने सन्दर्भमा लापरबाही गरेको देखिएको छ । जाँच आयोगका अध्यक्ष हरिभक्त श्रेष्ठका अनुसार फिस्टेलले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका मापदण्ड औपचारिकताका लागि मात्र पूरा गरेको तर वास्तविक क्षमता अभिवृद्धिमा काम गर्न सकेको छैन । फिस्टेलका हेलिकोप्टर निरन्तर दुर्घटना हुँदा पनि त्यसको न्यूनीकरणमा ध्यान दिन नसक्नु कम्पनीको लापरबाहीका रूपमा हेरिएको छ । प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलको क्षमता निक्र्योल गर्न नसक्दा धान्न नसक्ने गरी एयर ट्राफिक बढेको उनले उल्लेख गरे । मौसमी उपकरणको अभाव, टावरमा हेलिकोप्टरका पाइलटले बोल्नै नपाउने अवस्था, हेलिकोप्टर रुटको अभाव, राडारहरू नहुँदा नियमित सूचना आदान–प्रदान गर्न नसक्दा पनि यस्ता दुर्घटना हुने जाँच आयोगले उल्लेख गरेको छ ।