फिस्टेल एयर हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच प्रतिवेदन, एटिसी र पाइलटको कमजोरीले दुर्घटना - Naya Patrika
© 2017 Naya Prakasan Pvt. Ltd.
अपडेट

संयुक्त राष्ट्रसंघ स्थापनाको ५० वर्ष (सन् १९९५ मा) पुगेको उपलक्ष्यमा नेपाल सरकारले बागमती किनारमा पार्क निर्माण गर्ने निर्णय गरेको २२ वर्ष पूरा  हुँदै छ । यो दुई दशकमा पार्क निर्माण…
पूरा पढ्नुहोस् »

दोस्रो चरणको स्थानीय तह निर्वाचनअन्तगर्त आज बिहान सात बजेदेखि विभिन्न ३५ जिल्लामा मतदान भइरहेको छ । ३३४ स्थानीय तहका लागि जनप्रतिनिधि चयन गर्न उत्साहका साथ मतदाताले मतदान गरिरहेका छन् ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

मणिरत्न शाक्यले त्रिभुवन विश्वविद्यालयको जल तथा मौसम विज्ञान विभागबाट मौसम विज्ञान विषयमा ०३८ सालमा स्नातकोत्तर तहको पढाइ पूरा गरे । यो विभागको दोस्रो ब्याजमा मौसम विज्ञानमा उनै ‘टपर’ भए ।…
पूरा पढ्नुहोस् »

बोल्न सक्ने बच्चालाई टन्सिल भयो भने थाहा पाउन सकिन्छ । तर, बोल्न नसक्ने बच्चाहरूमा टन्सिल भएको थाहा पाउन कठिन हुन्छ । हाम्रो शरीरमा टन्सिलको पनि महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । यसको…
पूरा पढ्नुहोस् »

झन्डै चार महिनापछि भएको बर्षाले डोल्पाली कृषकहरु उत्साहित भएका छन् । बर्षापछि जिल्लाका सुँ, ल्हाँ, सर्मी त्रिपुराकोट, पहाडा ,लिकु, कालिका, माझफाल, रह, तिप्ला, सहरतार, फोक्सुन्धो लगायत विभिन्न गाँउका कृषकहरु उत्साहित…
पूरा पढ्नुहोस् »

भारतको राजधानी नयाँदिल्ली नजिकैको एउटा गाँउलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नाम राखिएको छ । उत्तरी हरियाणा प्रदेशको मेवात जिल्लाको मारोरा गाउँलाई ‘ट्रम्प गाउँ’ नामाकरण गरिएको हो । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र…
पूरा पढ्नुहोस् »

वेस्ट इन्डिजविरुद्धको पाँच खेलको एकदिवसीय सिरिजमा भारतले अग्रता लिएको छ । ट्रिनिडाडस्थित पोर्ट अफ स्पेनमा भएको दोस्रो खेलमा घरेलु टोली वेस्ट इन्डिजलाई १ सय ५ रनले पराजित गर्दै भारतले सिरिजमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ सरकार गठन हुँदा उद्योग मन्त्रालय कसैको अपेक्षामा पर्दैनथ्यो । प्रायः दलहरूले यसलाई सरोकारको मन्त्रालयका रूपमा राखेनन् । अहिले के स्थापित भयो भने चाहेको खण्डमा काम गर्न सकिन्छ । साथीहरूबाट…
पूरा पढ्नुहोस् »

राप्रपा नेपाल र राप्रपाबीच एकीकरण भएपछि अध्यक्ष बनेका कमल थापाको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै डा. प्रकाशचन्द्र लोहनीले एकीकृत राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राष्ट्रवादी) गठन गरी अध्यक्ष बने । झन्डै चार दशक लामो…
पूरा पढ्नुहोस् »

भोलि प्रदेश नम्बर १, ५ र ७ मा स्थानीय तहको निर्वाचन हुँदै छ । राजनीतिक सहमतिको खोजी गर्दै पछि सर्दै जाँदा यो निर्वाचन १४ असारमा पुगेको हो । नेपालमा यसरी…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   माघ ०३, २०७३
fistel
फाइल तस्बीर

अच्युत पुरी
काठमाडौं, ३ माघ ।
२४ साउनमा गोरखाको सिर्दिवास गाविस फिलिमबाट त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ आइरहेको फिस्टेल एयरको हेलिकोप्टर नुवाकोटको ककनीआसपास आएपछि पाइलटले विमानस्थलको एअर ट्राफिक कन्ट्रोल टावरसँग सम्पर्क गरे । तर, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय जहाजहरूको यति धेरै चाप आयो कि कन्ट्रोल टावरमा उपलब्ध जनशक्तिले हेलिकोप्टरका पाइलटको सन्देश रिसिभ नै गर्न सकेनन् । ठूला जहाजको चाप भएका वेला हेलिकोप्टरपट्टि उनीहरूको ध्यान कम जाने गर्छ । त्यसपछि ककनीआसपासबाट काठमाडौं छिर्ने प्रयास गरेको हेलिकोप्टरलाई कुन हेलिल्यान्डबाट काठमाडौं छिर्ने भन्ने अलमल भयो । त्यसपछि पाइलटले मैजु पासबाट काठमाडौं छिराउने प्रयासमा हेलिकोप्टर बायाँ मोडेर करिब १५ सेकेन्ड अगाडि बढाएर पुनः ककनीतर्फ नै हेलिकोप्टर फर्काए । त्यसपछि कुइरोमा रुमल्लिएको हेलिकोप्टर नुवाकोटको बेतिनी डाँडास्थित चुच्चेभीरमा ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त भयो । दुर्घटनामा पाइलट रञ्जन लिम्बू र एक नाबालकसहित ७ जनाले ज्यान गुमाए ।

फिस्टेल हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच आयोगले आइतबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक प्रतिवेदनको निष्कर्ष यो हो । आयोजकका अनुसार विमानस्थलस्थित एटिसी टावरले अधिक चापमा काम गर्नुपर्ने बाध्यताको सिकार यो हेलिकोप्टर बनेको छ । ‘हेलिकोप्टर पाइलटको कमान्डमा हुने भएकाले दुर्घटनामा उनको प्रत्यक्ष हात देखिन्छ,’ दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य वरिष्ठ पाइलट सुवास थापाले भने, ‘तर, एटिसी टावरसँग पाइलटको कुराकानी हुन पाएको भए सायद परिस्थिति अर्कै हुने थियो ।’

दुर्घटनाको मुख्य कारण के थियो ?
जाँच आयोगका सदस्यसचिव तथा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यका अनुसार कुहिरोमा छिरेपछि हेलिकोप्टरको कमान्ड सम्हालेका पाइलटले विशिष्ट परिस्थितिमा देखाउनुपर्ने कौशल प्रदर्शन गर्न सकेनन् । उनी कुहिरोमा पसेपछि रुमल्लिए, त्यसआसपासको भौगोलिक अवस्थितिप्रति साक्षात्कार हुन नसकेका उनले हेलिकोप्टरलाई ‘क्लाइम्मिङ एटिच्युड’ (उचाइ लिइरहेको)मा उडाइरहेका थिए । सोही क्रममा हेलिकोप्टरको मुख्य पंखाले चुच्चेभीरको चट्टानमा छोयो र दुर्घटना भयो ।

हतारमा थिए पाइलट
पाइलट लिम्बूले सोही दिन रसुवामा उडान गरी काठमाडौं आएपछि अर्को उडान गोरखामा गरेका थिए । २२८६.२६ घन्टा उडान गरिसकेका पाइलट अनुभवी थिए । तर, त्यस दिन उनले गोरखाबाट निकै हतारमा हेलिकोप्टर उडाएको प्रत्यक्षदर्शीलाई उद्धृत गर्दै जाँच आयोगले जानकारी दिएको छ । गोर्खाबाट उडेदेखि नै हेलिकोप्टरलाई अनावश्यक रूपमा कुनै वेला निकै तल्लो उचाइ र कुनै वेला ज्यादै माथिल्लो उचाइबाट उडाएको आयोगले उल्लेख गरेको छ ।

हेलिकोप्टरमा खराबी थिएन
दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य तथा इन्जिनियर विष्णु बस्न्यातका अनुसार प्राविधिक रूपमा हेलिकोप्टरमा कुनै खराबी थिएन । त्यस दिन काठमाडौं र गोर्खाको मौसमी अवस्था पनि राम्रो थियो ।

यस्ता छन् सरोकारवालाका कमजोरी
जाँचका क्रममा फिस्टेल एयरले पनि हवाई सुरक्षा कायम गर्ने सन्दर्भमा लापरबाही गरेको देखिएको छ । जाँच आयोगका अध्यक्ष हरिभक्त श्रेष्ठका अनुसार फिस्टेलले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका मापदण्ड औपचारिकताका लागि मात्र पूरा गरेको तर वास्तविक क्षमता अभिवृद्धिमा काम गर्न सकेको छैन । फिस्टेलका हेलिकोप्टर निरन्तर दुर्घटना हुँदा पनि त्यसको न्यूनीकरणमा ध्यान दिन नसक्नु कम्पनीको लापरबाहीका रूपमा हेरिएको छ । प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलको क्षमता निक्र्योल गर्न नसक्दा धान्न नसक्ने गरी एयर ट्राफिक बढेको उनले उल्लेख गरे । मौसमी उपकरणको अभाव, टावरमा हेलिकोप्टरका पाइलटले बोल्नै नपाउने अवस्था, हेलिकोप्टर रुटको अभाव, राडारहरू नहुँदा नियमित सूचना आदान–प्रदान गर्न नसक्दा पनि यस्ता दुर्घटना हुने जाँच आयोगले उल्लेख गरेको छ ।