फिस्टेल एयर हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच प्रतिवेदन, एटिसी र पाइलटको कमजोरीले दुर्घटना - Naya Patrika

दश महिनायता सत्तासाझेदारी गरिरहेका प्रमुख दुई दल कांग्रेस–माओवादी केन्द्र बहुमतीय सरकार गठनको तयारीमा छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सहमतीय सरकार गठनका लागि बिहीबार सात दिनको समय दिए पनि उनीहरू बहुमतीय प्रक्रियाबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

अर्थशास्त्रीहरूले लेखेको र त्रिभुवन विश्वविद्यालय अर्थशास्त्र केन्द्रीय विभागका प्रमुख प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवालीले सम्पादन गरेको ‘पोलिटिकल इकोनोमी अफ नेपाल’ पुस्तक सार्वजनिक भएको छ । पूर्वअर्थमन्त्रीहरू सुरेन्द्र पाण्डे र डा. रामशरण महतका…
पूरा पढ्नुहोस् »

औषधिको मूल्यमा मनपरी भएको पाइएपछि स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाले सहुलियत दरमा सीधै कम्पनीबाट आयात गर्ने अभियान थालेका छन् । फार्मेसीबाट किनेका औषधि अत्यधिक महँगो भएको भन्दै उनले त्यसलाई रोक्न उत्पादक कम्पनीबाटै…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाल आयल निगमले नेसनल ट्रेडिङ लिमिटेडको टेकुमा रहेको ५१ रोपनी जग्गा खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ । कर्मचारीलाई बिदाइ गर्न हतार गरिरहेको नेसनलट्रेडिङलाई बैनाबापत निगमले २५ करोड रुपैयाँ दिन  लागेको…
पूरा पढ्नुहोस् »

बकिङघम दरबार, डाउनिङ स्ट्रिट, विदेशी दूतावास र वेस्टमिनिस्टरको सुरक्षाका लागि सेना खटिने बेलायतमा आतंकवाद जोखिमको तहलाई सबैभन्दा उच्च विन्दुमा पुर्याइएको छ । अतिवादीले सोमबार राति म्यानचेस्टरमा बीभत्स हमला गरेसँगै सरकारले…
पूरा पढ्नुहोस् »

पहिलोपटक युरोपा लिग जितेसँगै म्यानचेस्टर युनाइटेड सीधै युरोपियन च्याम्पियन्स लिगको समूह चरणमा छनोट  इंग्लिस क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड पहिलोपटक युरोपा लिग फुटबल प्रतियोगिताको च्याम्पियन बनेको छ । म्यानचेस्टरले शुक्रबार एज्याक्समाथि २–०…
पूरा पढ्नुहोस् »

संविधान कार्यान्वयनको ऐतिहासिक प्रक्रियाबाट हामी अगाडि बढ्दै छौँ । त्यस क्रममा हामीले ७ माघसम्म तीनवटै तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्छ । यसै क्रममा स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचन (प्रदेश नं. ३,…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपाली पपसंगीतमा चर्चा कमाएका थोरै कलाकारमध्ये नवीन के भट्टराई पनि एक हुन् । १४ वटा एल्बममा स्वर भरेका भट्टराईका सबैजसो गीतले बजार पाए, श्रोताको साथ पाए । साँझपख एकान्तमा, तिमी…
पूरा पढ्नुहोस् »

नेपालको संसद् प्रायजसो आवश्यक काममा कम र अनावश्यक झमेलामा बढी समय बिताउने गर्छ । ०४८ पछिको संसदीय अभ्यासमा संसद्ले गम्भीर राजनीतिक विमर्श, आर्थिक नीतिमाथि सार्थक बहस, सामाजिक रूपान्तरणका कार्यसूचीलाई निष्कर्षमा…
पूरा पढ्नुहोस् »

दललाई दिइएको निर्वाचन चिन्ह लिएर चिर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने पाउनुपर्ने माग राख्दै नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल सहितका व्यवस्थापिका संसद बाहिर रहेका ६६ दलले दलहरुले आइतबार निर्वाचन आयोगमा धर्ना दिएका छन्…
पूरा पढ्नुहोस् »

नयाँ पत्रिका   |   माघ ०३, २०७३
fistel
फाइल तस्बीर

अच्युत पुरी
काठमाडौं, ३ माघ ।
२४ साउनमा गोरखाको सिर्दिवास गाविस फिलिमबाट त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ आइरहेको फिस्टेल एयरको हेलिकोप्टर नुवाकोटको ककनीआसपास आएपछि पाइलटले विमानस्थलको एअर ट्राफिक कन्ट्रोल टावरसँग सम्पर्क गरे । तर, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय जहाजहरूको यति धेरै चाप आयो कि कन्ट्रोल टावरमा उपलब्ध जनशक्तिले हेलिकोप्टरका पाइलटको सन्देश रिसिभ नै गर्न सकेनन् । ठूला जहाजको चाप भएका वेला हेलिकोप्टरपट्टि उनीहरूको ध्यान कम जाने गर्छ । त्यसपछि ककनीआसपासबाट काठमाडौं छिर्ने प्रयास गरेको हेलिकोप्टरलाई कुन हेलिल्यान्डबाट काठमाडौं छिर्ने भन्ने अलमल भयो । त्यसपछि पाइलटले मैजु पासबाट काठमाडौं छिराउने प्रयासमा हेलिकोप्टर बायाँ मोडेर करिब १५ सेकेन्ड अगाडि बढाएर पुनः ककनीतर्फ नै हेलिकोप्टर फर्काए । त्यसपछि कुइरोमा रुमल्लिएको हेलिकोप्टर नुवाकोटको बेतिनी डाँडास्थित चुच्चेभीरमा ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त भयो । दुर्घटनामा पाइलट रञ्जन लिम्बू र एक नाबालकसहित ७ जनाले ज्यान गुमाए ।

फिस्टेल हेलिकोप्टर दुर्घटना जाँच आयोगले आइतबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक प्रतिवेदनको निष्कर्ष यो हो । आयोजकका अनुसार विमानस्थलस्थित एटिसी टावरले अधिक चापमा काम गर्नुपर्ने बाध्यताको सिकार यो हेलिकोप्टर बनेको छ । ‘हेलिकोप्टर पाइलटको कमान्डमा हुने भएकाले दुर्घटनामा उनको प्रत्यक्ष हात देखिन्छ,’ दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य वरिष्ठ पाइलट सुवास थापाले भने, ‘तर, एटिसी टावरसँग पाइलटको कुराकानी हुन पाएको भए सायद परिस्थिति अर्कै हुने थियो ।’

दुर्घटनाको मुख्य कारण के थियो ?
जाँच आयोगका सदस्यसचिव तथा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यका अनुसार कुहिरोमा छिरेपछि हेलिकोप्टरको कमान्ड सम्हालेका पाइलटले विशिष्ट परिस्थितिमा देखाउनुपर्ने कौशल प्रदर्शन गर्न सकेनन् । उनी कुहिरोमा पसेपछि रुमल्लिए, त्यसआसपासको भौगोलिक अवस्थितिप्रति साक्षात्कार हुन नसकेका उनले हेलिकोप्टरलाई ‘क्लाइम्मिङ एटिच्युड’ (उचाइ लिइरहेको)मा उडाइरहेका थिए । सोही क्रममा हेलिकोप्टरको मुख्य पंखाले चुच्चेभीरको चट्टानमा छोयो र दुर्घटना भयो ।

हतारमा थिए पाइलट
पाइलट लिम्बूले सोही दिन रसुवामा उडान गरी काठमाडौं आएपछि अर्को उडान गोरखामा गरेका थिए । २२८६.२६ घन्टा उडान गरिसकेका पाइलट अनुभवी थिए । तर, त्यस दिन उनले गोरखाबाट निकै हतारमा हेलिकोप्टर उडाएको प्रत्यक्षदर्शीलाई उद्धृत गर्दै जाँच आयोगले जानकारी दिएको छ । गोर्खाबाट उडेदेखि नै हेलिकोप्टरलाई अनावश्यक रूपमा कुनै वेला निकै तल्लो उचाइ र कुनै वेला ज्यादै माथिल्लो उचाइबाट उडाएको आयोगले उल्लेख गरेको छ ।

हेलिकोप्टरमा खराबी थिएन
दुर्घटना जाँच आयोगका सदस्य तथा इन्जिनियर विष्णु बस्न्यातका अनुसार प्राविधिक रूपमा हेलिकोप्टरमा कुनै खराबी थिएन । त्यस दिन काठमाडौं र गोर्खाको मौसमी अवस्था पनि राम्रो थियो ।

यस्ता छन् सरोकारवालाका कमजोरी
जाँचका क्रममा फिस्टेल एयरले पनि हवाई सुरक्षा कायम गर्ने सन्दर्भमा लापरबाही गरेको देखिएको छ । जाँच आयोगका अध्यक्ष हरिभक्त श्रेष्ठका अनुसार फिस्टेलले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका मापदण्ड औपचारिकताका लागि मात्र पूरा गरेको तर वास्तविक क्षमता अभिवृद्धिमा काम गर्न सकेको छैन । फिस्टेलका हेलिकोप्टर निरन्तर दुर्घटना हुँदा पनि त्यसको न्यूनीकरणमा ध्यान दिन नसक्नु कम्पनीको लापरबाहीका रूपमा हेरिएको छ । प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलको क्षमता निक्र्योल गर्न नसक्दा धान्न नसक्ने गरी एयर ट्राफिक बढेको उनले उल्लेख गरे । मौसमी उपकरणको अभाव, टावरमा हेलिकोप्टरका पाइलटले बोल्नै नपाउने अवस्था, हेलिकोप्टर रुटको अभाव, राडारहरू नहुँदा नियमित सूचना आदान–प्रदान गर्न नसक्दा पनि यस्ता दुर्घटना हुने जाँच आयोगले उल्लेख गरेको छ ।